شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 7-32291620-051
Farhangi@aqr.ir
 

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم: هر کس بمیرد در حالی‌که امام زمانش را نشناخته باشد، به مرگ جاهلیت مرده است. وسائل‌الشیعه/ج16/ص246

مسأله شناسی در فرایند مدیریت فرهنگی

حسن مسعودی

مسئله شناسی و اولویت بندی (قسمت سوم)

یکی از فواید نگاه مسئله‌محور در عرصه خانواده، این است که امکان هدف‌گذاری دقیق‌تر فراهم شده و متولیان فرهنگی به صورت شفاف‌تر خواهند فهمید که در پی تغییر چه چیزهایی در سبک زندگی هستند. همچنین امکان اثربخشی و ارزیابی دقیق‌تر فعالیت‌های فرهنگی، تبلیغی فراهم می‌گردد؛ چراکه برنامه‌ریزی فرهنگی به جای اینکه معطوف به یک سری عوامل پیچیده و متأثر از هم گردد، معطوف به مسئله‌های شفاف‌تر و تا حدی مجازی از هم می‌شود.  
مسئله شناسی و اولویت بندی (قسمت  سوم)

- این مسئله مادر با مسئله‌های عملیاتی که فرمودید، چه ارتباطی دارد؟
مسئله عملیاتی شاخص‌های این مسئله راهبردی هستند؛ یعنی مثلاً می‌بینید فردی دلبستگی‌اش به خانواده‌ پایین است و دائم دنبال کارهای دیگر است. بررسی می‌کنیم و می‌بینیم همین فرد به احتمال زیاد دچار اعتیاد هم می‌شود؛ دچار بی‌ثباتی‌های شغلی هم می شود؛ دچار مشکلات مذهبی هم می‌شود و ریشه همه این مشکلات در جای دیگری است.

- اجازه بدهید در موضوع مسئله‌شناسی فرهنگی خانواده کمی عمیق تر شویم. اهمیت نگاه به حوزه خانواده از زاویه مسئله‌ها چیست؟ چرا رویکرد مسئله مدار در نظر شما از اهمیت بیشتری برخوردار است؟
ببینید اگر بخواهیم به حوزه خانواده نگاه عملگرایانه و کارکردی داشته باشیم یکی از بهترین راه‌های تحقق این نگاه، بررسی حوزه خانواده از زاویه مسئله‌هاست؛ به این معنی که بتوانیم در این حوزه پس از شناسایی مسئله‌های مختلف و دسته‌بندی آن‌ها، دیدگاهی تحلیلی اتخاذ کنیم و مسئله‌های مادر را استخراج نماییم.
یکی از فواید نگاه مسئله‌محور در این عرصه، این است که امکان هدف‌گذاری دقیق‌تر فراهم شده و متولیان فرهنگی به صورت شفاف‌تر خواهند فهمید که در پی تغییر چه چیزهایی در سبک زندگی هستند. همچنین امکان اثربخشی و ارزیابی دقیق‌تر فعالیت‌های فرهنگی، تبلیغی فراهم می‌گردد؛ چراکه برنامه‌ریزی فرهنگی به جای اینکه معطوف به یک سری عوامل پیچیده و متأثر از هم گردد، معطوف به مسئله‌های شفاف‌تر و تا حدی مجازی از هم می‌شود.

ذکر چند نکته بی‌فایده نیست:
1. اساساً موضوعات و مسئله‌های فرهنگی، مسائلی در هم پیچیده و تودرتو هستند و امکان تفکیک کامل آن‌ها هیچ وقت میسر نمی‌شود؛ اما نگاه شبکه مسائلی به موضوعات و تمرکز بر یک یا چند مسئله اساسی ما را از سردرگمی و پرداختن همزمان به ده‌ها موضوع و معلول فرهنگی نجات می‌دهد.

2. فایده دیگر نگاه مسئله‌محور به موضوعات فرهنگی این است که وقتی بتوانیم در برخی از مسئله های مادر، راه‌حل‌ها و مداخلات مؤثری پیدا کنیم، ناگهان با این نکته مواجه می شویم که نه تنها یک یا چند رفتار خاص بلکه مجموعه ای از رفتارها و موضوعات، دچار تغییر و تحول می‌گردد. به عنوان مثال وقتی نگاه افراد نسبت به موضوع هدفی که در زندگی دنبال می‌کنند تغییر کند، ناگهان مجموعه قابلتوجهی از رفتارها و جلوه های زندگی آن‌ها، تغییر خواهد کرد و یا هنگامی که فرد به تعریف جدیدی از معنای خوشبختی دست یابد و یا به عنوان مثال به فلسفه جدیدی در زندگی دست پیدا کند، ناگهان حجم قابل‌توجهی از رفتارهای وی در نحوه گذران اوقات فراغت، تعامل با اطرافیان، نحوه پوشش، عبادات و انجام مناسک و ... تغییر خواهد کرد.

3. رسیدن از فهرست مسئله‌های سطحی، عمومی و کاربردی به سطح مسئله‌های مادر، خود دارای مدل و فرایند خاصی است، اما ذکر این نکته حائز اهمیت است که آنچه سطح مداخله ما را تأمین می‌کند – اینکه به مسئله‌های کاربردی بپردازیم و یا معطوف به مسائل مادر عمل کنیم – بستگی به دو عامل اساسی دارد:
الف) ظرفیت توانمندی‌ها و شرایط فعالان و دست‌اندرکاران کارهای فرهنگی و اجتماعی.
ب) شرایط خاص موضوع و شرایط خاص محیطی که در آن قرار داریم.
درست است که به صورت کلی پرداختن به مسئله‌های مادر در اولویت است اما گاهی اوقات بنا به یکی از دو نکته ذکر شده در بالا لازم می‌شود محدوده کار کوچکتر شده و مسئله‌های کوچک و راهبردی در اولویت مداخله قرار گیرد.


ادامه دارد...


--------------------------------------------------------------------------
جهت دسترسی به سایر مطالب تخصصی با موضوع مسأله شناسی می توانید از آرشیو مربوطه در سایت دبیرخانه شورای عالی فرهنگی آستان قدس رضوی به آدرس ذیل استفاده نمایید ↓
http://farhangi.aqr.ir/Portal/home/?news/409263/697106/


 
 
دکتر علی اکبر عصار نیادبیرخانه شورای عالی فرهنگیبسته های تخصصی فرهنگنشریه همگاممسأله شناسی 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
عبارات کلیدی:
امتیاز دهید
بیشتر بخوانید
بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (2)
  • 1395/3/30 يكشنبه وحدت عماد بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (2)
    دورانی که در آن زندگی می‌کنیم، زمانه شکوه و جلال ابزارهای ارتباطی و شکست جمود قالب‌های سنتی است. در افق چنین تحول شگرفی، محدودیت‌های فیزیکی برای ارسال یک نسخه کتاب کاغذی جهت تبلیغ یک مضمون دینی به دورترین نقطه از جهان، دیگر یک سؤال و ابهام چالش‌برانگیز نیست؛ چرا که با داشتن کوچک‌ترین شناسه مجازی از مخاطب (چه از خود او، چه از گروه‌هایی که عضو آنهاست، چه از پایگاه‌ها و شبکه‌های اجتماعی که به آنها سر می‌زند و چه و چه ...)، می‌توان نسخه مجازی کتاب مورد نظر را با امکاناتی بسیار بیشتر از آنچه در دنیای کاغذ و جوهر امکان‌پذیر است، به دستش رساند و فراتر از آن، تعاملی دوسویه را میان مبدأ ارسال پیام (فرستنده) و مخطبان کنش‌گرای امروز (گیرنده) برقرار کرد... و این خود آغاز نسل تازه‌ای از مبانی نظری و عملی در فرآیند تولید و توزیع پیام‌ها و محصولات فرهنگی است.
بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (1)
  • 1395/3/23 يكشنبه وحدت عماد بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (1)
    «توزیع»، کلید واژه سهل و ممتنعی است که (برخی از) اهالی مشاغل فرهنگی، آن را با افسوس فراوان جزء امور بدیهی قلمداد می‌کنند؛ چرا که معتقدند در چرخه ارتباط با مخاطب، «محتوا» حرف اول و آخر را می‌زند و در قیاس با آن، مرتبه اهمیت توزیع بسیار نازل‌تر است. صاحبان چنین دیدگاهی به‌طور نانوشته و غیررسمی، خود را متولی مستقیم توزیع محصولاتشان نمی‌دانند یا برای این بخش از فرایند، ایده و طرح و نظری ندارند. از نگاه آنها باید به اهالی فرهنگ حق داد که در پایان یک فرایند تولید سخت و با وسواس که در اوج فشارهای مالی و اجرایی؛ از ایده تا اجرا و چاپ و صحافی آن را همراهی می‌کنند، اصولاً حوصله، انرژی و ذوقی برای توزیع «محصول» برایشان باقی نماند. هرچند حقیقت این است که اگر آن حس و انگیزه و غیره باقی بماند، باز پای تخصص در این وادی جدید لنگ می‌زند. «محصول فرهنگی» غریبی که با هزار امید و آرزو و سیاست و هدف و چشم‌انداز به زیور طبع آراسته شده است، هیچ‌گاه به دست مخاطب هدفش نمی‌رسد.
تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (3)
  • 1395/3/16 يكشنبه مصطفی غفاری تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (3)
    پیش از انقلاب اسلامی، رسیدن به ایستگاه‌هایی از مسیر عزت که اکنون در آن هستیم و حتا به آن عادت کرده‌ایم، روزی دور از دسترس می‌نمود؛ آیا آن روز که بر سر امنیت مرزهای خود با دشمن بعثی می‌جنگیدیم، گمان‌مان بود که روزی تأمین امنیت عراق بدون حضور مقتدرانه ما ممکن نباشد؟! امروز نیز هماوردی با آمریکا و برتری بر آن در میدان مجازی شاید دور از محاسبات عقلِ عرفی به نظر آید. اما عقلی که سنت‌های الهی و تجربه‌های بومی را پشتوانه محاسبات خود دارد، امکان‌پذیری افق‌های دیگر را نشان می‌دهد. به‌ویژه اگر تدابیر بلندمدت ما برای این فضا بر دوش جوانان مومن انقلابی‌ای استوار باشد که ذخیره‌ای غنی از «حسِ عزت» دارند!
چرخه نشر / گفتگو با دکتر محمد شهری (3)
  • 1395/3/16 يكشنبه محمد افروغ چرخه نشر / گفتگو با دکتر محمد شهری (3)
    برخی از راهکارها جهت برون رفت صنعت نشر از مشکلات موجود عبارتند از: نیازسنجی جامعه‌ خوانندگان، آموزش مداوم ناشران و به ویژه ناشران بی‌تجربه و تازه‌کار، برخورد جدی وزارت ارشاد با پدیده شوم کتاب‌سازی همچنین با پدیده خود ناشری یا به اصطلاح وزارت ارشاد ناشر- مؤلف و حذف الزام ناشران از اینکه در سال چند عنوان کتاب چاپ کنند. فرض کنید ناشری با خون‌دل مجوز گرفته است و وزارت ارشاد به او می‌گوید باید این تعداد کتاب در سال چاپ کنید وگرنه پروانه نشرتان تجدید نمی‌شود. به نظر من این قاعده را باید حذف کنند. اگر یک ناشری یک یا دو عنوان کتاب در سال منتشر کرد ولی کتابش ارزشمند بود باید از او استقبال شود.
تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (2)
  • 1395/3/9 يكشنبه مصطفی غفاری تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (2)
    هیچ‌یک از کشورهای غربی که در جهان سکولار ممکن است شریک یا رقیب ایالات متحده به‌شمار روند، مستقلاً نمی‌توانند در نقش جایگزین «کدخدای مجازی» ظاهر شوند؛ اگر هم در آینده‌ای دور چنین شود، تغییر در اصل رابطه کانونی ـ پیرامونی این قدرت‌های مجازی رخ نخواهد داد؛ یعنی صورت مسأله همچنان برجاست و تنها جای آمریکا با ابرقدرت سکولار دیگری عوض خواهد شد. اما در این سوی دنیا، جایی که پرچم نظام اسلامی برافراشته شده و «سبک زندگی دینی» افق تمدن‌سازی نوین به‌شمار می‌رود می‌توان آفرینش جهان مجازی دیگری را با کانون متفاوتی انتظار داشت.
تبادل نظر کاربران
.
 

گفتگو(بایگانی)

دسترسی سریع

اشتراک بسته تخصصی فرهنگی


* پست الکترونیک
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

نشریه همگام.

طرح های فرهنگی.

.
.