شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 7-32291620-051
Farhangi@aqr.ir
 

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم: هر کس بمیرد در حالی‌که امام زمانش را نشناخته باشد، به مرگ جاهلیت مرده است. وسائل‌الشیعه/ج16/ص246

مسأله شناسی در فرایند مدیریت فرهنگی

حسن مسعودی

مسئله شناسی و اولویت بندی (قسمت دوم)

اولویت‌بندی می تواند بر اساس منابع مختلفی انجام شود. منابعی مانند اسناد بالادستی نظام همچون افق 1404 یا سندهای مختلف یا سیاست‌های کلی که رهبری ابلاغ کرده‌اند می توانند اولویت‌ها را معلوم کنند. اگر مدیران بین صدها موضوع به دنبال مسئله اصلی هستند یکی از منابع خیلی خوب برای اولویت‌بندی اسناد فرادستی است. دومین منبع وضعیت و شاخصهای آماری است. به طورمشخص در بعضی موارد می توان با زبان آمار نشان داد که از چه حیث بیشتر آسیب‌پذیر هستیم. مثلاً مشخص است که ما در حوزه خانواده آسیب‌پذیر هستیم؛ در حوزه اعتیاد همین‌طور... 
مسئله شناسی و اولویت بندی (قسمت  دوم)

- این اولویت‌بندی چگونه اتفاق می‌افتد؟

اولویت‌بندی می تواند بر اساس منابع مختلفی انجام شود. منابعی مانند اسناد بالادستی نظام همچون افق 1404 یا سندهای مختلف یا سیاست‌های کلی که رهبری ابلاغ کرده‌اند می توانند اولویت‌ها را معلوم کنند. اگر مدیران بین صدها موضوع به دنبال مسئله اصلی هستند یکی از منابع خیلی خوب برای اولویت‌بندی اسناد فرادستی است. دومین منبع وضعیت و شاخصهای آماری است.
به طورمشخص در بعضی موارد می توان با زبان آمار نشان داد که از چه حیث بیشتر آسیب‌پذیر هستیم. مثلاً مشخص است که ما در حوزه خانواده آسیب‌پذیر هستیم؛ در حوزه اعتیاد همین‌طور. حتماً این دو مورد نسبت به فرهنگ همسایه‌داری اولویت بیشتری دارد. این به آن معنا نیست که فرهنگ همسایه‌داری یا فرهنگ بازیافت مواد کم اهمیت است، بلکه معنایش این است که وقتی با زاویه آمار نگاه می‌کنید متوجه می شوید اعتیاد یا مسائل خانواده برای کشور عواقب ناگوارتری دارد.
مرجع بعدی عملیاتی بودن موضوع است. در کنار آن دو منبع دیگر که عرض کردم به عملیاتی بودن و میزان مداخله هم توجه کنیم. گاهی وقت‌ها چون ما فعلاً سازوکاری برای مداخله نداریم بهتر است سراغ اولویت‌های بعدی برویم.

- حوزه خانواده را مثال زدید. با توجه به اینکه سابقه تحقیق و پژوهش در حوزه خانواده را دارید، اگر امکان دارد مسئله‌شناسی فرهنگی در حوزه خانواده را بیشتر توضیح دهید؟

در موضوع خانواده مسئله‌ها را در دو سطح راهبردی (مادر) و مسائل اولویت‌دار تقسیم بندی می‌کنیم.
این دو رده مسائل با توجه به شبکه مسائل معنا می یابد. مسئله مادر به معنای مسئله ای است که اگر رفع شود به دنبال آن شبکه متعدد و مفصلی از مسائل دیگر درست می‌شود. البته از سوی دیگر مداخله در مسائل راهبردی کار بسیار سختی است. چون این قبیل مسائل معمولاً بحث‌های عمیق و جدی را می طلبد و عملیاتی کردن آن ها سخت تر هم است.
ما به میزانی که در مسئله‌های کاربردی خروجی می گیریم در مسائل مادر با آن سرعت نمی توانیم خروجی بگیریم  بنابراین اگرچه درست است که باید مسئله‌های راهبردی را بشناسیم، اما به آن معنا نیست که لزوما باید در مسئله‌های راهبردی مداخله کنیم. خیر! گاهی اوقات یک مسئله کاربردی که شیوع زیادی دارد، راهبردی هم نیست اما مداخله آن خیلی موثر واقع می شود؛ مانند کلاه ایمنی یا کمربند ایمنی.
در بحث خانواده هم یک سری مسائل به عنوان مسئله راهبردی مطرح است مثل جمعیت، ما هر چه قدر هم که خانواده خوب و بد داشته باشیم وقتی که اساسا تعداد خانواده کم باشد بحث به خانواده پایدار و سالم و غیر سالم نمی رسد. پس جمعیت یک مسئله راهبردی است. مثال دیگری برای مسئله مادر، بحث زندگی هدفمند و هدف زندگی است.

- بحث زندگی هدفمند و هدف زندگی هم جزء مسائل راهبردی است؟

بله! امروزه بسیاری از آسیب‌هایی که در حوزه خانواده می‌بینیم ناشی از این است که افراد در زندگی هدفمند نیستند و دقیقاً نمی‌دانند برای چه دارند زندگی می‌کنند و آسیب‌ها و تبعات این ناآگاهی در زندگی خانوادگی متجلی می‌شود. وقتی می‌بینیم یک خانواده از نظر مسائل خانوادگی یک خانواده پر تنش است در بسیاری مواقع وقتی که دقیق‌تر بررسی می‌کنیم، می‌بینیم افراد این خانواده نه تنها در زندگی خانوادگی که اساساً در سایر مسائل زندگی مانند شغل، زندگی فردی، زندگی اجتماعی و ... مشکل دارند.
با بررسی بیشتر درمی یابیم مشکل آن ها عمیق‌تر از این‌هاست و آن‌ها اساساً در زندگی هدف مشخصی را دنبال نمی‌کنند. برای همین مدام یک مسئله کوچک و سطحی آن ها را دچار اضطراب و افسردگی می‌کند. این یک مثال از یک مسئله اساسی و راهبردی در حوزه خانواده است، پس اگر بتوانیم مهارتهای زندگی هدفمند و جهت‌مند را در زندگی به مردم یاد دهیم، قسمت قابل توجهی از مشکلات خانوادگی کاهش می‌یابد و این یعنی بر اساس شبکه مسائل عمل کرده ایم؛ یعنی سراغ مسئله‌ای رفته ایم که اگر بتوانیم حتی 10 درصد در کیفیت این مسئله مداخله کنیم، حجم قابل توجهی از مشکلات حل خواهد شد.

ادامه دارد...


--------------------------------------------------------------------------
جهت دسترسی به سایر مطالب تخصصی با موضوع مسأله شناسی می توانید از آرشیو مربوطه در سایت دبیرخانه شورای عالی فرهنگی آستان قدس رضوی به آدرس ذیل استفاده نمایید ↓
http://farhangi.aqr.ir/Portal/home/?news/409263/697106/

 
 
دکتر علی اکبر عصار نیادبیرخانه شورای عالی فرهنگیبسته های تخصصی فرهنگنشریه همگاممسأله شناسی 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
عبارات کلیدی:
امتیاز دهید
بیشتر بخوانید
بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (2)
  • 1395/3/30 يكشنبه وحدت عماد بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (2)
    دورانی که در آن زندگی می‌کنیم، زمانه شکوه و جلال ابزارهای ارتباطی و شکست جمود قالب‌های سنتی است. در افق چنین تحول شگرفی، محدودیت‌های فیزیکی برای ارسال یک نسخه کتاب کاغذی جهت تبلیغ یک مضمون دینی به دورترین نقطه از جهان، دیگر یک سؤال و ابهام چالش‌برانگیز نیست؛ چرا که با داشتن کوچک‌ترین شناسه مجازی از مخاطب (چه از خود او، چه از گروه‌هایی که عضو آنهاست، چه از پایگاه‌ها و شبکه‌های اجتماعی که به آنها سر می‌زند و چه و چه ...)، می‌توان نسخه مجازی کتاب مورد نظر را با امکاناتی بسیار بیشتر از آنچه در دنیای کاغذ و جوهر امکان‌پذیر است، به دستش رساند و فراتر از آن، تعاملی دوسویه را میان مبدأ ارسال پیام (فرستنده) و مخطبان کنش‌گرای امروز (گیرنده) برقرار کرد... و این خود آغاز نسل تازه‌ای از مبانی نظری و عملی در فرآیند تولید و توزیع پیام‌ها و محصولات فرهنگی است.
بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (1)
  • 1395/3/23 يكشنبه وحدت عماد بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (1)
    «توزیع»، کلید واژه سهل و ممتنعی است که (برخی از) اهالی مشاغل فرهنگی، آن را با افسوس فراوان جزء امور بدیهی قلمداد می‌کنند؛ چرا که معتقدند در چرخه ارتباط با مخاطب، «محتوا» حرف اول و آخر را می‌زند و در قیاس با آن، مرتبه اهمیت توزیع بسیار نازل‌تر است. صاحبان چنین دیدگاهی به‌طور نانوشته و غیررسمی، خود را متولی مستقیم توزیع محصولاتشان نمی‌دانند یا برای این بخش از فرایند، ایده و طرح و نظری ندارند. از نگاه آنها باید به اهالی فرهنگ حق داد که در پایان یک فرایند تولید سخت و با وسواس که در اوج فشارهای مالی و اجرایی؛ از ایده تا اجرا و چاپ و صحافی آن را همراهی می‌کنند، اصولاً حوصله، انرژی و ذوقی برای توزیع «محصول» برایشان باقی نماند. هرچند حقیقت این است که اگر آن حس و انگیزه و غیره باقی بماند، باز پای تخصص در این وادی جدید لنگ می‌زند. «محصول فرهنگی» غریبی که با هزار امید و آرزو و سیاست و هدف و چشم‌انداز به زیور طبع آراسته شده است، هیچ‌گاه به دست مخاطب هدفش نمی‌رسد.
تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (3)
  • 1395/3/16 يكشنبه مصطفی غفاری تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (3)
    پیش از انقلاب اسلامی، رسیدن به ایستگاه‌هایی از مسیر عزت که اکنون در آن هستیم و حتا به آن عادت کرده‌ایم، روزی دور از دسترس می‌نمود؛ آیا آن روز که بر سر امنیت مرزهای خود با دشمن بعثی می‌جنگیدیم، گمان‌مان بود که روزی تأمین امنیت عراق بدون حضور مقتدرانه ما ممکن نباشد؟! امروز نیز هماوردی با آمریکا و برتری بر آن در میدان مجازی شاید دور از محاسبات عقلِ عرفی به نظر آید. اما عقلی که سنت‌های الهی و تجربه‌های بومی را پشتوانه محاسبات خود دارد، امکان‌پذیری افق‌های دیگر را نشان می‌دهد. به‌ویژه اگر تدابیر بلندمدت ما برای این فضا بر دوش جوانان مومن انقلابی‌ای استوار باشد که ذخیره‌ای غنی از «حسِ عزت» دارند!
چرخه نشر / گفتگو با دکتر محمد شهری (3)
  • 1395/3/16 يكشنبه محمد افروغ چرخه نشر / گفتگو با دکتر محمد شهری (3)
    برخی از راهکارها جهت برون رفت صنعت نشر از مشکلات موجود عبارتند از: نیازسنجی جامعه‌ خوانندگان، آموزش مداوم ناشران و به ویژه ناشران بی‌تجربه و تازه‌کار، برخورد جدی وزارت ارشاد با پدیده شوم کتاب‌سازی همچنین با پدیده خود ناشری یا به اصطلاح وزارت ارشاد ناشر- مؤلف و حذف الزام ناشران از اینکه در سال چند عنوان کتاب چاپ کنند. فرض کنید ناشری با خون‌دل مجوز گرفته است و وزارت ارشاد به او می‌گوید باید این تعداد کتاب در سال چاپ کنید وگرنه پروانه نشرتان تجدید نمی‌شود. به نظر من این قاعده را باید حذف کنند. اگر یک ناشری یک یا دو عنوان کتاب در سال منتشر کرد ولی کتابش ارزشمند بود باید از او استقبال شود.
تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (2)
  • 1395/3/9 يكشنبه مصطفی غفاری تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (2)
    هیچ‌یک از کشورهای غربی که در جهان سکولار ممکن است شریک یا رقیب ایالات متحده به‌شمار روند، مستقلاً نمی‌توانند در نقش جایگزین «کدخدای مجازی» ظاهر شوند؛ اگر هم در آینده‌ای دور چنین شود، تغییر در اصل رابطه کانونی ـ پیرامونی این قدرت‌های مجازی رخ نخواهد داد؛ یعنی صورت مسأله همچنان برجاست و تنها جای آمریکا با ابرقدرت سکولار دیگری عوض خواهد شد. اما در این سوی دنیا، جایی که پرچم نظام اسلامی برافراشته شده و «سبک زندگی دینی» افق تمدن‌سازی نوین به‌شمار می‌رود می‌توان آفرینش جهان مجازی دیگری را با کانون متفاوتی انتظار داشت.
تبادل نظر کاربران
.
 

گفتگو(بایگانی)

دسترسی سریع

اشتراک بسته تخصصی فرهنگی


* پست الکترونیک
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

نشریه همگام.

طرح های فرهنگی.

.
.