شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 7-32291620-051
Farhangi@aqr.ir
 

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم: هر کس بمیرد در حالی‌که امام زمانش را نشناخته باشد، به مرگ جاهلیت مرده است. وسائل‌الشیعه/ج16/ص246

مسأله شناسی در فرایند مدیریت فرهنگی

دکتر بابک نگاهداری

مرور آسیب های مسئله شناسی در سازمان های فرهنگی (2)

بی شک اولین گام برای پیاده سازی و عملیاتی شدن مسئله شناسی کارآمد، اراده و خواستن و عمل مبتنی بر اصول علمی است. به عبارتی آن چنان که از تعریف روش بر می آید، بررسی سیستماتیک و نظام مند یک موضوع و یک مسئله و در نهایت فرموله کردن آن یکی از اصول اولیه و ضروری در راستای پیاده سازی مسئله شناسی کارآمد است.  
مرور آسیب های مسئله شناسی در سازمان های فرهنگی  (2)

چرا سازمان‌های ما قادر به یافتن مسائل خود نیستند؟ آیا مانعی برای این کار وجود دارد؟

این امر می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. به عنوان نمونه هیچگاه روشی نظام‌مند برای سنجش اثر بخشی اقدامات اصلاحی تعریف و یا اجرا نشده است. در این شرایط، صرفاً بر اساس اظهارات شفاهی کارکنان مسئول، جویای اثر بخش بودن اقدامات اصلاحی می شویم و بدون استفاده از روش مشخص و مبتنی بر شواهد عینی، موثر بودن اقدامات اصلاحی را می سنجیم. کارکنان برای حل مسئله شروع به انجام اقداماتی برای رفع مشکل می‌کنند پیش از آنکه علت های ریشه ای را شناسایی کنند. در واقع اقدام اصلاحی تعیین و اجرا می گردد در حالی که به علت، ریشه ای پرداخته نشده و به درستی به مسئله رسیدگی نشده است.

همین طور می توان گفت در برخی موارد مدیران و مسئولان مرتبط، برای حل اساسی مشکل، اراده جدی ندارند و نیز همدلی و همکاری بین افراد وجود ندارد. مستندسازی، نگهداری و بایگانی مدارک و سوابق مراحل مختلف به صورت مناسبی انجام نمی‌شود .یک مرحله بسیار مهم در این فرآیند، مستندسازی مسئله است. کیفیت اسناد و مستندات، اثربخشی فرآیند اقدام اصلاحی را برای خلق راهکار قابل قبول، مشخص می کنند.

در طراحی اقدامات اصلاحی اثربخش و حل مسئله ما به دانشی فراتر از آنچه که مسئله و مشکل ایجاد شده با آن، نیاز داریم تا بتوانیم آن را حل کنیم. در بسیاری از مواقع برای حل موثر مسئله باید در مورد آن تحقیق و مطالعه و بررسی انجام دهیم، از منابعی چون کتاب‌ها، مقاله ها، نشریات، اینترنت و . . . استفاده کرده و دانش خود را افزایش دهیم.

 

آیا برای مسئله شناسی، مکانیزم‌های مشخصی وجود دارد؟ نظر شما در مورد روش های مسئله شناسی چیست؟

بله برای مسئله شناسی، مکانیزم‌های مشخصی وجود دارد و برای مسائل حوزه های مختلف اعم از اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و بالاخص فرهنگی، روش‌های مختلفی باید اتخاذ کرد. مسئله و نوع رویکرد و الگوی نظری نسبت به آن، روش کار را مشخص می کند. به نظر من در این باره باید به سمت تحقیقات کیفی حرکت کرد. روش های بررسی کنش متقابل، هرمنوتیک و تفسیرگرایی می تواند مسئله فرهنگی را توصیف، تحلیل، تفسیر و تبیین نماید. می توان گفت روش های کیفی با توجه به اهمیت مباحث فرهنگی و عمق مسائل مربوط به آن، برای مسائل فرهنگی بیش از سایر روش ها کاربرد دارند. بدیهی است که مسائل در سطوح مختلف خرد، میانی و کلان مطرح می شوند. ممکن است ما در رفتارها و خصوصیات فردی، خانوادگی، همسایگی، اجتماع محلی، شهری، ملی، منطقه ای و جهانی، با مشکلات و مسائلی در حوزه های مختلف اجتماعی و فرهنگی روبرو باشیم؛ بنابراین بر حسب موضوعات و مسائل در سطوح مختلف مسئله شناسی و روش شناسی این مسائل ممکن است در سطوح خرد، میانی و یا کلان باشد. در انتخاب روش ها و رویکردهای متناسب باید به این سطوح هرم مسئله نیز توجه داشت.

 

به عنوان آخرین سوال، چه توصیه ای برای عملیاتی شدن فرآیند مسئله شناسی کارآمد در سازمان دارید؟

بی شک اولین گام برای پیاده سازی و عملیاتی شدن مسئله شناسی کارآمد، اراده و خواستن و عمل مبتنی بر اصول علمی است. به عبارتی آن چنان که از تعریف روش بر می آید، بررسی سیستماتیک و نظام مند یک موضوع و یک مسئله و در نهایت فرموله کردن آن یکی از اصول اولیه و ضروری در راستای پیاده سازی مسئله شناسی کارآمد است.

بطور کلی با شناخت، ریشه یابی و علت یابی مسائل و اتخاذ روش مناسب و نیز با اجرای کامل و دقیق فرآیند اقدام اصلاحی و با تعهد کامل نسبت به اجرای نظام‌مند این مکانیزم و همچنین با مدنظر قرار دادن آسیب‌های معمول این فرآیند می توانیم انتظار و امید آن را داشته باشیم تا اقدامات اصلاحی انجام شده، موثر و اثربخش بوده و احتمال وقوع مسائل و مشکلات کاهش یافته و یا اینکه در بهترین حالت، آن ها دوباره رخ ندهند. در حوزه فرهنگی حرکت از سوی قوانین تنبیهی به سمت قوانین ترمیمی، تعامل با فرهنگ جهانی از ملزومات اجرایی این مسئله است. باید به این مهم هم توجه داشت که روش شناسی در مسئله شناسی مستلزم به کاربردن خلاقیت است و باید از تحمیل روش های از پیش تعیین شده و تکراری به موضوع پرهیز شود.

 



--------------------------------------------------------------------------
جهت دسترسی به سایر مطالب تخصصی با موضوع مسأله شناسی می توانید از آرشیو مربوطه در سایت دبیرخانه شورای عالی فرهنگی آستان قدس رضوی به آدرس ذیل استفاده نمایید ↓
http://farhangi.aqr.ir/Portal/home/?news/409263/697106/

 
 
مسئله های فرهنگیبسته های تخصصی فرهنگنشریه همگاممسأله شناسی 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
عبارات کلیدی:
امتیاز دهید
بیشتر بخوانید
بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (2)
  • 1395/3/30 يكشنبه وحدت عماد بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (2)
    دورانی که در آن زندگی می‌کنیم، زمانه شکوه و جلال ابزارهای ارتباطی و شکست جمود قالب‌های سنتی است. در افق چنین تحول شگرفی، محدودیت‌های فیزیکی برای ارسال یک نسخه کتاب کاغذی جهت تبلیغ یک مضمون دینی به دورترین نقطه از جهان، دیگر یک سؤال و ابهام چالش‌برانگیز نیست؛ چرا که با داشتن کوچک‌ترین شناسه مجازی از مخاطب (چه از خود او، چه از گروه‌هایی که عضو آنهاست، چه از پایگاه‌ها و شبکه‌های اجتماعی که به آنها سر می‌زند و چه و چه ...)، می‌توان نسخه مجازی کتاب مورد نظر را با امکاناتی بسیار بیشتر از آنچه در دنیای کاغذ و جوهر امکان‌پذیر است، به دستش رساند و فراتر از آن، تعاملی دوسویه را میان مبدأ ارسال پیام (فرستنده) و مخطبان کنش‌گرای امروز (گیرنده) برقرار کرد... و این خود آغاز نسل تازه‌ای از مبانی نظری و عملی در فرآیند تولید و توزیع پیام‌ها و محصولات فرهنگی است.
بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (1)
  • 1395/3/23 يكشنبه وحدت عماد بررسی برخی از مسائل «توزیع» در صنایع فرهنگی (1)
    «توزیع»، کلید واژه سهل و ممتنعی است که (برخی از) اهالی مشاغل فرهنگی، آن را با افسوس فراوان جزء امور بدیهی قلمداد می‌کنند؛ چرا که معتقدند در چرخه ارتباط با مخاطب، «محتوا» حرف اول و آخر را می‌زند و در قیاس با آن، مرتبه اهمیت توزیع بسیار نازل‌تر است. صاحبان چنین دیدگاهی به‌طور نانوشته و غیررسمی، خود را متولی مستقیم توزیع محصولاتشان نمی‌دانند یا برای این بخش از فرایند، ایده و طرح و نظری ندارند. از نگاه آنها باید به اهالی فرهنگ حق داد که در پایان یک فرایند تولید سخت و با وسواس که در اوج فشارهای مالی و اجرایی؛ از ایده تا اجرا و چاپ و صحافی آن را همراهی می‌کنند، اصولاً حوصله، انرژی و ذوقی برای توزیع «محصول» برایشان باقی نماند. هرچند حقیقت این است که اگر آن حس و انگیزه و غیره باقی بماند، باز پای تخصص در این وادی جدید لنگ می‌زند. «محصول فرهنگی» غریبی که با هزار امید و آرزو و سیاست و هدف و چشم‌انداز به زیور طبع آراسته شده است، هیچ‌گاه به دست مخاطب هدفش نمی‌رسد.
تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (3)
  • 1395/3/16 يكشنبه مصطفی غفاری تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (3)
    پیش از انقلاب اسلامی، رسیدن به ایستگاه‌هایی از مسیر عزت که اکنون در آن هستیم و حتا به آن عادت کرده‌ایم، روزی دور از دسترس می‌نمود؛ آیا آن روز که بر سر امنیت مرزهای خود با دشمن بعثی می‌جنگیدیم، گمان‌مان بود که روزی تأمین امنیت عراق بدون حضور مقتدرانه ما ممکن نباشد؟! امروز نیز هماوردی با آمریکا و برتری بر آن در میدان مجازی شاید دور از محاسبات عقلِ عرفی به نظر آید. اما عقلی که سنت‌های الهی و تجربه‌های بومی را پشتوانه محاسبات خود دارد، امکان‌پذیری افق‌های دیگر را نشان می‌دهد. به‌ویژه اگر تدابیر بلندمدت ما برای این فضا بر دوش جوانان مومن انقلابی‌ای استوار باشد که ذخیره‌ای غنی از «حسِ عزت» دارند!
چرخه نشر / گفتگو با دکتر محمد شهری (3)
  • 1395/3/16 يكشنبه محمد افروغ چرخه نشر / گفتگو با دکتر محمد شهری (3)
    برخی از راهکارها جهت برون رفت صنعت نشر از مشکلات موجود عبارتند از: نیازسنجی جامعه‌ خوانندگان، آموزش مداوم ناشران و به ویژه ناشران بی‌تجربه و تازه‌کار، برخورد جدی وزارت ارشاد با پدیده شوم کتاب‌سازی همچنین با پدیده خود ناشری یا به اصطلاح وزارت ارشاد ناشر- مؤلف و حذف الزام ناشران از اینکه در سال چند عنوان کتاب چاپ کنند. فرض کنید ناشری با خون‌دل مجوز گرفته است و وزارت ارشاد به او می‌گوید باید این تعداد کتاب در سال چاپ کنید وگرنه پروانه نشرتان تجدید نمی‌شود. به نظر من این قاعده را باید حذف کنند. اگر یک ناشری یک یا دو عنوان کتاب در سال منتشر کرد ولی کتابش ارزشمند بود باید از او استقبال شود.
تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (2)
  • 1395/3/9 يكشنبه مصطفی غفاری تحلیلی بر قدرت های حاکم بر فضای مجازی (2)
    هیچ‌یک از کشورهای غربی که در جهان سکولار ممکن است شریک یا رقیب ایالات متحده به‌شمار روند، مستقلاً نمی‌توانند در نقش جایگزین «کدخدای مجازی» ظاهر شوند؛ اگر هم در آینده‌ای دور چنین شود، تغییر در اصل رابطه کانونی ـ پیرامونی این قدرت‌های مجازی رخ نخواهد داد؛ یعنی صورت مسأله همچنان برجاست و تنها جای آمریکا با ابرقدرت سکولار دیگری عوض خواهد شد. اما در این سوی دنیا، جایی که پرچم نظام اسلامی برافراشته شده و «سبک زندگی دینی» افق تمدن‌سازی نوین به‌شمار می‌رود می‌توان آفرینش جهان مجازی دیگری را با کانون متفاوتی انتظار داشت.
تبادل نظر کاربران
.
 

گفتگو(بایگانی)

دسترسی سریع

اشتراک بسته تخصصی فرهنگی


* پست الکترونیک
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

نشریه همگام.

طرح های فرهنگی.

.
.