شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 7-32291620-051
Farhangi@aqr.ir
 

امام جواد علیه‌السلام: من ضامن بهشت برای کسی هستم که قبر پدرم را در طوس زیارت کند و حق او را بشناسد.

نیم‌نگاهی به نمایشگاه‌های جدید کتابخانه و موزه ملی ملک در کشور

هزار جلوه رنگین از هنرهای دل‌نواز

گل‌ها در طول و عرض قاب‌های تالار پیچ و تاب خورده‌اند و رنگ‌های روشن و زنده آن‌ها، با هنردوستان سخن می‌گوید. سخنی آشنا از هنرمندانی که خوب می‌دانند چگونه رنگ و نقش را بر کاغذ نشانده، اهل هنر را مبهوت کنند و به بهشتی خیالی بکشانند. 
هزار جلوه رنگین از هنرهای دل‌نواز


بهشتی که پرندگانش به انتظار شکوفایی گل‌ها می‌نشینند تا جان بگیرند، پر بگشایند و در خیال تماشاگران‌ گم شوند. آنجا که گل‌هایش، همیشه خوش بویند و دل‌های بسیاری را همراه می‌کنند. چه زیباست این بهشت خیالی که با دویدن نگاه‌های مشتاق بر قاب‌های مزین به هنر اصیل ایرانی شکل گرفته است؛ هنری ناب و دل‌نواز. کتابخانه و موزه ملی ملک؛ بزرگترین موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی در تهران، این روزها میزبان نمایشگاه‌هایی است که به پشتوانه آثار بانوان هنرمند برگزار شده است.
این نمایشگاه‌ها به مناسبت ایام شهادت تا ولادت حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، بخشی از خلاقیت زنان ایران اسلامی را به تماشا گذاشته است. همچنین این موقوفه هم‌زمان با تقارن یوم‌الله پیروزی انقلاب اسلامی با این ایام معطر به شمیم ریحانه، بسته‌های نمایشگاهی متنوعی را به تعدادی از مراکز فرهنگی کشور ارسال کرد. در این مجال، نیم‌نگاهی داریم به این نمایشگاه‌ها تا با گوشه‌ای از فعالیت‌های این مجموعه در گستره فرهنگ و هنر ایرانی- اسلامی آشنا شویم.

گل و مرغ زنده است
اگر قدم به نگارخانه ملک بگذاری، خط نگاهت نقش و نگارهای هنری را دنبال می‌کند که نامش «گل و مرغ» است؛ سبکی زیبا از رشته نگارگری. همه تابلوهای دیوارهای سرخ و سفید و اشیای کوچک و بزرگ تالار، مملو از گل‌‌های چشم‌نواز زرد، صورتی، قرمز و آبی است. محو تماشای طرح‌هایی می‌شوی که ظرافت آن‌ها، تحسین‌برانگیز است. این تابلوها و اشیای زیبا، هنر دست چهار بانوی معاصر ایران است. بانوانی که برای نخستین بار، هنرشان زیبنده موزه ملی ملک شده تا نشان دهند هنر گل و مرغ زنده است. مهری ابوالقاسم؛ یکی از این بانوان است. او متولد 1356 و داراي كارشناسي رياضي كاربردي، كارشناسي نگارگري و كارشناسي ارشد مرمت اشياء است و با داشتن درجه دو هنری از میراث فرهنگی و گردشگری، نه تنها سابقه آموزش نگارگری را در دانشگاه علمی کاربردی دارد بلکه تا کنون آثارش را در نمایشگاه‌های متعدد انفرادی و گروهی به معرض تماشا گذاشته است. ابوالقاسمی درباره چگونگی برگزاری نمایشگاه «آثار منتخب چهار بانوی هنرمند معاصر با موضوع گل و مرغ» در کتابخانه و موزه ملی ملک می‌گوید: «می‌خواستم با بعضی از هنرجویان خانم خود نمایشگاهی گروهی در مکانی غیر از گالری برپا کنم. از آنجایی که با فعالیت‌های کتابخانه و موزه ملی ملک آشنا بودم، پیشنهادم را با مسئولان این موزه در میان گذاشتم. استقبال کردند و با توجه به اینکه نمایشگاه به آثار بانوان اختصاص داشت، در ایام شهادت تا ولادت حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها برپا شد».
این هنرمند نگارگر که در بیش از 30 جشنواره و نمایشگاه بین‌المللی داخلی و خارجی شرکت کرده و مقام‌های متعددی را هم به دست آورده، ادامه می‌دهد: «برگزاری نمایشگاه در موزه، اعتبار خاصی به هنرمندان می‌دهد. به ‌طور مثال، زمانی که پوستر نمایشگاه را منتشر کردیم، همه مشتاق بودند از آن بازدید کنند. همچنین برپایی چنین نمایشگاهی در کنار تالارهایی که آثار گل و مرغ هنرمندان برجسته گذشته در آن‌ها به نمایش درآمده، انگیزه خاصی به بازدیدکنندگان علاقه‌مند به این هنر می‌دهد و آنان را برای فراگیری رشته گل و مرغ ترغیب می‌کند».

بانوان جوان در صحنه‌اند
برای نخستین بار است تابلوهایش در مکانی که آثار هنرمندان بزرگی مانند استاد کمال‌الملک و لطفعلی صورتگر در آن نگهداری می‌شود، به نمایش درآمده و از این اتفاق، حس بسیار خوبی دارد. مژگان رضایی؛ یکی دیگر از هنرمندانی است که آثارش در نمایشگاه جدید گل و مرغ موزه ملی ملک در معرض دید عموم قرار گرفته است. این بانوی هنرمند متولد 1358 و دارای کارشناسی نگارگری و گواهی مهارت فنی‌ و حرفه‌ای در طراحی چهره و طراحی عمومی است. او بیان می‌کند: «برگزاری چنین نمایشگاه‌های هنری در موزه‌ای که میزبان گردشگران داخلی و خارجی است، نقش اثرگذاری در اشاعه فرهنگ و هنر ایران و معرفی هنرهایی مثل گل و مرغ دارد». مژگان رضایی، در چندین نمایشگاه گروهی و انفرادی و همچنین در چهارمین و پنجمین دوره دوسالانه تذهیب‌های قرآنی و دوسالانه نگارگری سال ۱۳۹۵ شرکت داشته و برگزیده جشنواره محتشم در بخش گل و مرغ است. این هنرمند درباره فعالیت‌های متنوع کتابخانه و موزه ملی ملک در حوزه ترویج فرهنگ و هنر ایرانی- اسلامی می‌گوید: «بی‌تردید هنرمندان و هنرجویان بسیاری می‌توانند از حضور و تجربیات استادان برجسته در برنامه‌های آموزشی هنری این موقوفه، استفاده کنند.
امیدوارم این برنامه‌ها به طور مستمر ادامه پیدا کند». مهری ابوالقاسم هم عقیده دارد: «برپایی برنامه‌های گوناگون هنری در موزه‌هایی مانند ملک، بازتاب خوبی دارد». او همچنین به منافع اقتصادی فعالیت‌های هنری بانوان اشاره می‌کند و می‌‌گوید: «خوشبختانه امروزه هنرهایی مانند نگارگری، گل و مرغ و تذهیب، طرفداران بسیاری در کشور پیدا کرده که بیشتر آنان از نسل جوان جامعه هستند. البته باید حمایت بیشتری از این هنرهای اصیل ایرانی شود تا دوستداران هنر آن‌ها را بهتر بشناسند». آثار نرگس یوزباشی و مریم ابراهیم یزدی، هم بر دیوارهای نگارخانه کتابخانه و موزه ملی ملک جلوه‌گری می‌کند. این دو بانوی فعال در رشته نگارگری، به صورت حرفه‌ای در سبک گل و مرغ کار می‌کنند.

تجلی هنر و خلاقیت نوگلان امروز
روزی که دانش‌آموزان هنرستان دخترانه مجتمع آموزشی صبای تهران، قدم به کتابخانه و موزه ملی ملک گذاشتند، شاید به ذهن‌شان هم خطور نمی‌کرد که تصویر پوسترهای‌شان در چشمان بازدیدکنندگان این موزه بنشیند. نوجوانانی که آبان ماه سال جاری، صدای دوربین‌های‌شان با نجواهای دخترانه‌شان، در هم پیچید و از نمایشگاه دائمی حاج حسین آقا ملک؛ واقف و بنیان‌گذار کتابخانه و موزه ملی ملک سر درآورد. شاید هم از تالار آثار خاندان غفاری و کمال‌الملک ‌گذشت و به محوطه بیرونی موزه رسید.
در هر حال، صفحات تقویم یکی‌یکی ورق خورد و این عکس‌ها و آنچه از این بنای تاریخی در ذهنشان محبوس شده بود، بر 42 پوستر زیبا نقش بست تا نمایشگاه «کتابخانه و موزه ملی ملک از دریچه پوستر» با منتخبی از آثار 22 دختر دانش‌آموز در ایام دهه مبارک فجر افتتاح شود. نمایشگاهی که تا پایان سال جاری ادامه دارد. از سوی دیگر، کتابخانه و موزه ملی ملک در این ایام، پذیرای نمایشگاه «انقلاب به روایت نشریات» هم بود. نمایشگاهی که از لاله‌های پرپرشده گفت؛ از چادرهای سفید و سیاهی که در خیابان‌ها جا ماندند و گلوله‌هایی که نفیرکشان در هوایی آکنده از دود به پرواز درآمدند. این نمایشگاه بازدیدکنندگانش را به سال‌های 1356 تا 1359 خورشیدی برد. سال‌هایی که هنوز از پس آن‌ها عطر رشادت و پیروزی به مشام می‌رسد. این نمایشگاه، حرف‌های ناگفته بسیاری را از دریچه مطبوعات کتابخانه و موزه ملی ملک روایت کرد.

مسافران همیشگی مَلک
با فرا رسیدن ماه بهمن، سی‌ مرغ، بال پرواز گشودند تا مدتی در موزه تاریخ آمل آشیانه گزینند. نقاشی‌های کمال‌الملک به مقصد موزه مسجد تاریخی چهل ستون سرخه سمنان، کوله‌بار سفر بستند و سروهای ایرانی میهمان موزه اقوام گرمسار شدند. به این‌ترتیب، منتخبی از تصویرهای نفایس گنجینه سه هزار ساله ملک در بهمن سال جاری در جای‌جای ایران اسلامی به نمایش درآمد. این موقوفه حدود ده سال است با بهره‌گیری از خلاقیت کارشناسان پژوهش‌گر خود بسته‌های نمایشگاهی سیاری را از تصویرهای آثار برگزیده گنجینه خود تهیه کرده است و به مناسبت‌های مختلف، آن‌ها را به مراکز فرهنگی و آموزشی علاقه‌مند به‌ صورت رایگان ارسال می‌کند.
رضا دبیری‌نژاد؛ معاون فرهنگی مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک در این باره می‌گوید: «حاج حسین آقا ملک، برای حفظ بیشتر آثار موزه‌ای و کتابخانه‌ای این موقوفه از حوادث روزگار، ممنوعیت خروج آثار را از ساختمان کتابخانه و موزه ملی ملک در وقف‌نامه خود قرار داد. این سفارش هشتاد ساله بزرگترین واقف تاریخ معاصر ایران در نگاه اول محدودیت به نظر می‌رسید، اما از دل این محدودیت، با استفاده از ظرفیت‌های موجود، فرصت‌های جدیدی ایجاد شد. چنانکه این مؤسسه با طراحی بسته‌های نمایشگاهی متنوعی مثل سروستان: نقش سرو در فرهنگ ایرانی، سی‌ مرغ: تصویر پرندگان در فرهنگ و هنر ایرانی- اسلامی و آثار منتخب استاد کمال‌الملک، تصویری از منظومه تاریخ و فرهنگ ایران زمین را به نمایش می‌گذارد. همچنین فرصت دیدن نفایس این موقوفه را برای فرهنگ‌دوستانی که امکان سفر به تهران و بازدید از موزه ملی ملک ندارند، فراهم می‌نماید. حتی آنان را تشویق می‌کند در صورت سفر به پایتخت، به تماشای آثار این موزه بنشینند. از طرف دیگر، آنان را با سنت وقف در تاریخ و تمدن ایرانی- اسلامی آشنا می‌سازد».

گزارشگر: آرزو مستاجرحقیقی 
 
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
عبارات کلیدی:
امتیاز دهید
بیشتر بخوانید
تبادل نظر کاربران
.
 

گفتگو(بایگانی)

دسترسی سریع

اشتراک بسته تخصصی فرهنگی


* پست الکترونیک
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

نشریه همگام.

طرح های فرهنگی.

.
ثبت نام طرح خادمياران نوجوان رضوي»
فراخوان ايده هاي خلاقانه خدمت به امام رضا عليه السلام
وقف و نذر
.