شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 7-32291620-051
Farhangi@aqr.ir
 

امام جواد علیه‌السلام: من ضامن بهشت برای کسی هستم که قبر پدرم را در طوس زیارت کند و حق او را بشناسد.

گذری بر برنامه‌های دهه کرامت کتابخانه و موزه ملی ملک

روزهای به‌یادماندنی در «ماه هشتم»

با آغاز دهه پربرکت کرامت، دفتر نهمین جشنواره فرهنگی هنری «ماه هشتم» در مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک گشوده شد. دفتری که در هر صفحه آن می‌توان یادی از حاج حسین آقا ملک؛ واقف و بنیان‌گذار این مجموعه تاریخی پیدا کرد و بر ایرانی بودن این بزرگ‌مرد فرهنگ‌دوست بر خود بالید. 
روزهای به‌یادماندنی در «ماه هشتم»

اگر چه نهمین دوره جشنواره هم مانند دوره‌های قبلی با برنامه‌های متنوع در حوزه موزه‌داری، کتاب‌داری و گستره فرهنگ و هنر ایرانی اسلامی در حال برگزاری است، اما به‌دلیل هم‌زمانی ایام خجسته میلاد حضرت ثامن‌الحجج علیه‌السلام امسال با هشتادمین سال‌گرد وقف کتابخانه و موزه ملی ملک، برپایی این دوره با شور و هیجانی متفاوت همراه است و نشاطی خاص در دل دوستداران این گنجینه جوانه زده است.
چرا که هم‌زمان با این ایام خجسته، آغاز «آیین هشتاد سالگی» هم در مؤسسه ملک کلید خورد. در این مجال، در آستانه زادروز امام هشتم علیه‌السلام سفری می‌کنیم به کتابخانه و موزه ملی ملک و با برنامه‌های جذاب و فراموش‌نشدنی این موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی در دهه کرامت 1396 بیشتر آشنا می‌شویم.

توری متفاوت
سردر باغ ملی، نقطه آغاز میهمانی‌شان بود. ابتدا قدم به ساختمانی مزین به معماری ایرانی اسلامی گذاشتند و تالارهای مختلف و آثار نفیس آن‌ را از نظر گذراندند. در این میهمانی چند ساعته، درهای بسته نیز به روی آنان گشوده ‌شد و توانستند به تماشای پشت صحنه‌ها و نادیده‌های یک مکان فرهنگی بنشینند. دیدن کارگاه حفاظت و مرمت و آتلیه عکاسی صنعتی گرفته تا بخش مستندنگاری و آزمایشگاه، هر کدام جذابیتی خاص برایشان داشت. چهارمین مرحله تور ویژه گردش‌گری «یک روز میهمانی در کتابخانه و موزه ملی ملک؛ صحنه و پشت صحنه» در ایام دهه کرامت در سه نوبت، از ساعت 9 تا 13، در این گنجینه تاریخی سه هزار ساله برگزار شد. اهل هنر و فرهنگ در این تور وقف‌گردی علاوه بر بازدید از تالارهای موزه‌ای و کتابخانه‌ای مؤسسه ملک، از دریچه پشت صحنه‌های آن با فعالیت‌ها و بخش‌های مختلف این موقوفه فرهنگی نیز آشنا شدند. آن‌ها برخلاف دیگر بازدیدکنندگان عادی می‌توانستند به کارگاه صحافی یا مخزن مؤسسه هم سرک بکشند. این تور چهار ساعته در کنار «سرو دوست» این موقوفه یادگار حاج حسین آقا ملک به پایان رسید، اما خاطره‌اش در ذهن تک‌تک شرکت‌کنندگان آن باقی ماند.

سه کارگاه‌ هنری
یک روز رنگ‌ها هم‌آغوش باد می‌شوند و بر روی کاغذها نقشی جاودانه و زیبا خلق می‌کنند و روزی دیگر، نقش‌مایه‌های نقوش رنگی کنار هم جاخوش می‌کنند و طرحی اصیل و ایرانی خلق می‌کنند. کاغذهای جزوه مانند هم در روزی متفاوت، دوخته می‌شوند تا با پارچه، آستر و چسب، دفترچه‌ای مجلد شوند. در همه این روزهای به‌یادماندنی، هنرجویانی علاقه‌مند گوش جان سپردند به استادکاری ماهر و با دستی پُر از کتابخانه و موزه ملی ملک رفتند. یکی دیگر از برنامه‌های جشنواره ماه هشتم امسال، برگزاری سه کارگاه آموزشی هنری رایگان بود. دو کارگاه‌ «آموزش صحافی» و «ساخت کاغذ ابری» به ترتیب زیر نظر امیرحسین مصدق و مهدی سهرابی دایر شد و مخاطبانی هنردوست در آن شرکت کردند. آموزش‌های کلی و مقدماتی در کارگاه آموزش صحافی ارائه شد و هنرجویان صحافی کردن یک نسخه کتاب را به گونه‌ای نمادین تجربه کردند. شرکت‌کنندگان کارگاه ساخت کاغذ ابری نیز با ابری‌سازی، یکی از هنرهای کهن کشور در فن کتاب‌آرایی آشنا شدند و با ترکیبات رنگی و ایجاد نقوش اتفاقی، طرح‌های جذاب و خیال‌انگیزی را بر روی کاغذ پدید آوردند. آغازگر نهمین دوره جشنواره، برپایی کارگاه «نقوش هندسی در هنرهای سنتی» با حضور جمعی از کودکان و نوجوانان زیر نظر سعید شکوری بود. در این کارگاه، 56 نوجوانان مقطع هفتم در دو گروه تقسیم شدند. 4 پازل طرح اسلیمی در اختیار افراد گروه اول قرار داده شد تا یکی از آن‌ها را به انتخاب خود مرتب کنند و با چینش نقوش رنگی پازل، طرح اسلیمی را دوباره زنده کنند. اما گروه دوم، خودشان دست به قلم شدند و خطوطی را طراحی کردند و با رنگ‌آمیزی و چینش آن‌ها، نقشی زیبا به جا ماند.

نشستی تخصصی
یکی دیگر از برنامه‌های نهمین جشنواره فرهنگی هنری ماه هشتم، برگزاری نشست تخصصی علوم دوران اسلامی با محوریت کتاب «الحاوی فی الطب» زکریای رازی بود. اهل علم و پژوهش در یکی از روزهای دهه کرامت در زیر سقف مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک جمع شده و با پزشکی و کیمیای محمد بن زکریای رازی؛ دانشمند پرآوازه ایران زمین از دریچه سخنان دو متخصص تاریخ علم بر اساس این کتاب نوشته رازی آشنا شدند. دکتر یونس کرامتی؛ عضو هیئت علمی پژوهش‌کده تاریخ علم دانشگاه تهران و محمد جوهرچی؛ پژوهش‌گر تاریخ علم، کتاب الحاوی فی الطب را در این نشست تخصصی، بررسی و از ابعاد مختلف آن را نقد کردند. این کتاب در حال حاضر در گنجینه کتابخانه ملی ملک که یکی از شش کتابخانه بزرگ کشور درحوزه نسخه‌های خطی به‌شمار می‌رود، نگهداری می‌شود.

هشت نمایشگاه سیار
ایام ولادت با سعادت حضرت رضا علیه‌السلام در سال جاری در شهرهایی مانند آبادان، آمل، اصفهان و... جلوه دیگری داشت. چرا که هر کدام از این شهرها، میزبان مجموعه‌ای ارزنده از تصویرهای آثار کتابخانه و موزه ملی ملک است. مجموعه‌هایی که در قالب بسته‌های نمایشگاه‌های سیار از طرف این موقوفه فرهنگی با محوریت موضوعی شرح زندگی حضرت امام رضا علیه‌السلام و معرفی سیره رضوی و سیره فاطمی به مراکز فرهنگی مختلف کشور مانند موزه آب شاهرود یا موزه اقوام گرمسار بنا به درخواست آن‌ها ارسال شد. به‌طور نمونه نمایشگاه‌ «صلوات خاصه و طب‌الرضا علیه‌السلام» در سازمان اسناد کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران مرکز فارس در شیراز و نمایشگاه «عکس‌های قاجاری حرم مطهر رضوی» ابتدا در مسجد جامع خرمشهر و سپس در موزه آبادان برپا شد.
البته پایتخت هم در این ایام خجسته، مزین به این نمایشگاه‌های سیار است. به‌طور مثال، نمایشگاه «جاده عشق» در فرهنگسرای متروی تهران به نمایش درآمده و شهروندان اهل تاریخ و معرفت را راهی سفری معنوی کرده است. از آنجایی که حاج حسین آقا ملک در وقف‌نامه خود سفارش کرده است آثار مختلف موزه‌ای و کتابخانه‌ای این گنجینه به خارج از موقوفه منتقل نشود، کارشناسان مبتکر مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک، بسته‌های متنوع نمایشگاهی را با توجه به آثار بی‌بدیل این مجموعه طراحی و تهیه کردند. این نمایشگاه‌های سیار به منظور گسترش فرهنگ و هنر ایرانی اسلامی در کشور و افزایش سطح ذوق و سلیقه اقشار مختلف جامعه، در خارج از مؤسسه ملک و مناطق کم‌برخوردارتر کشور دایر می‌شود. چنانکه به مناسبت برگزاری نهمین جشنواره ماه هشتم، هشت نمایشگاه سیار در گوشه و کنار ایران در معرض دید عموم هم‌وطنان گذاشته شد.

بازدید رایگان
به مناسبت دهه پربرکت کرامت، عموم علاقه‌مندان می‌توانند تا 12 مرداد 1396 به‌صورت رایگان از کتابخانه و موزه ملی ملک بازدید کنند. به عنوان نقطه شروع برگزاری مجموعه برنامه‌های مشترک «آیین هشتاد سالگی» کتابخانه و موزه ملی ملک و موزه ملی ایران(موزه ایران باستان) در سال جاری، نوید صدور کارت بازدید رایگان این دو موزه کشور به فرهنگ‌دوستان تهرانی هشت و هشتاد ساله نیز داده شد. این آیین نیکو به مناسبت هشتادمین سال وقف کتابخانه و موزه ملی ملک بر آستان قدس رضوی و هشتادمین سال ساخت موزه ایران باستان (بخشی از موزه ملی ایران) به‌طور مشترک بین این دو موزه کشور تا پایان سال 1396 برگزار می‌شود. در حال حاضر، فرهنگ دوستان علاوه بر دیدن آثار نمایشگاه دایمی حاج حسین آقا ملک، تالار مجموعه آثار اهدایی بانو «عزت‌ملک ملک»؛ دختر بزرگ این واقف بزرگ معاصر ایران، تالار آثار خاندان غفاری و کمال‌الملک، تالار هنرهای لاکی، تالار خوش‌نویسی و نگارگری و... می‌توانند از سه نمایشگاه ادواری «سکه‌ها و نسخه‌های خطی یادبودی امام رضا علیه‌السلام»؛ ویژه دهه کرامت، نمایشگاه «النکاح سنتی؛ ازدواج به روایت آثار کتابخانه و موزه ملی ملک» و نمایشگاه تک اثر «کرنال؛ لشگرکشی نادر به هند» در موزه ملی ملک هم بازدید کنند.

آیینی ارزشمند
مراسم اختتامیه جشنواره فرهنگی هنری ماه هشتم دهه کرامت 1396، هم‌زمان با برپایی آیین وقف‌نامه‌ای میلاد با سعادت حضرت رضا علیه‌السلام در بعدازظهر 12 مرداد ماه در کتابخانه و موزه ملی ملک برگزار می‌شود و دفتر این دوره نیز بسته خواهد شد. اگر چه سخنرانی، منقبت‌خوانی، نمایش فیلم و کلیپ، رونمایی کتاب و نرم‌افزار موبایل، از جمله برنامه‌های این مراسم به‌‌شمار می‌رود، اما مهم‌ترین بخش آیین پایانی جشنواره، افتتاح دو سالن‌های جدید «تمبر» و «هزار داستان» در موزه ملی ملک، نخستین موزه وقفی خصوصی کشور است. سالن تمبر، مجهزترین و پیشرفته‌ترین سالن موزه‌ای تمبر در ایران محسوب می‌شود که در آن ۵۰۰ تمبر کم‌نظیر تاریخی ایرانی و خارجی به نمایش درآمده است. سالن هزار داستان هم روایت‌گر منتخبی از قصه‌های مذهبی، ادبی، عامیانه، حماسی و اسطوره‌ای ایران است. به عبارتی در این سالن می‌توان به تماشای برگزیده‌ای از آنچه طی صدها سال، سینه به سینه در میان مردم ایران اسلامی نقل شده است، پرداخت. داستان‌هایی که در قالب نظم و نثر کتابت شده و به روزگار ما رسیده است. این دو سالن با حضور جمعی از مسئولان و دوستداران فرهنگ و هنر ایرانی اسلامی، در این مراسم گشایش می‌‌یابد. گردشگران دور و نزدیک می‌توانند همه روزه جز جمعه‌ها و روزهای تعطیل رسمی، در نیمه نخست سال از ساعت 8:15 تا 16:45 (روزهای پنج‌شنبه تا ساعت 15:45)، از سالن‌های مختلف کتابخانه و موزه ملی ملک به نشانی تهران، میدان امام خمینی، سردر باغ ملی، خیابان ملل متحد، دیدن کنند.
گزارشگر: آرزو مستاجرحقیقی 
 
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
عبارات کلیدی:
امتیاز دهید
بیشتر بخوانید
تبادل نظر کاربران
.
 

گفتگو(بایگانی)

دسترسی سریع

اشتراک بسته تخصصی فرهنگی


* پست الکترونیک
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

نشریه همگام.

طرح های فرهنگی.

.
فراخوان ايده هاي خلاقانه خدمت به امام رضا عليه السلام
وقف و نذر
.