شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 7-32291620-051
Farhangi@aqr.ir
 

امام رضا علیه‌السلام: روز مباهله مزیتی است که هیچ کس در آن بر اهل بیت علیهم‌السلام پیشی نگرفته است. عیون اخبارالرضا

به مناسبت روز صنعت چاپ عنوان شد؛

وجود شش هزار و چهارصد نسخه کتاب چاپ سنگی و سربی در گنجینه کتابخانه وزیری یزد

بیش از شش هزار و چهارصد نسخه کتاب چاپ سنگی و سربی ارزشمند در گنجینه کتابخانه و موزه وزیری یزد وجود دارد. 
وجود شش هزار و چهارصد نسخه کتاب چاپ سنگی و سربی در گنجینه کتابخانه وزیری یزد

به گزارش آستان فرهنگ به نقل از آستان ‌نیوز، کارشناس مسئول کتاب‌های چاپ سنگی و مطبوعات کتابخانه و موزه وزیری یزد در این باره گفت: این مجموعه، افزون بر پنج هزار و چهارصد نسخه کتاب چاپ سنگی و حدود یک هزار نسخه کتاب چاپ سربی را شامل می‌شود که در مخزن مستقل کتاب‌های چاپ سنگی این کتابخانه وابسته به سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در شرایط استاندارد محیطی، نگهداری می‌شود.  
منوچهر آراسته با اشاره به اینکه بیشتر این کتاب‌ها به همت حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعلی محمد وزیری؛ واقف خیراندیش کتابخانه وزیری یزد، از طریق وقف، اهداء و خریداری گردآوری شده است، بیان کرد: فقه، کلام، ادبیات، تاریخ، جغرافیا، فلسفه، منطق، پزشکی، صرف، نحو، اخلاق، عرفان، ریاضیات، حدیث، تفسیر، اصول، نجوم، فیزیک، شیمی، خطاطی و کشاورزی از جمله موضوعات این کتاب‌های فارسی و عربی به‌شمار می‌رود.
وی با بیان اینکه کتاب‌های چاپ سنگی، حاصل دوره انتقال از دوران منابع خطی به منابع چاپی است، گفت: این نسخه‌ها، ذخایر گرانبهای این مرز و بوم و حاوی معارف بزرگان‌مان در موضوعات مختلف بوده و از نظر تاریخی، علمی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و دینی نیز دارای ارزش بسیار والایی است.
آراسته اضافه کرد: نسخه‌های چاپ سنگی و سربی کتابخانه وزیری یزد علاوه بر متن اصلی دارای حواشی، شرح‌ها، تقویم‌ها، وقف‌ها، امضاها و مُهرهای حاوی اطلاعات خاصی است که برای محققان، ارزش فراوانی دارد. همچنین از جنبه‌هایی مانند نوع چاپ، خط، تاریخ کتابت، قدمت و نفاست علمی، هنری، تصویرسازی و... دارای اهمیت به‌سزایی است.

قدیمی‌ترین آثار
کارشناس کتاب‌های چاپ سنگی کتابخانه وزیری یزد از رساله فارسی «نخبه»، اثر تألیفی آیت‌الله علامه حاجی محمد ابراهیم کرباسی؛ از مراجع بزرگ شیعه در سده سیزدهم هجری به عنوان یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های چاپ سنگی این گنجینه نام برد و گفت: این کتاب با محوریت احکام دین، به اهتمام عبدالمحمد طهرانی لواسانی در سال ۱۲۵۴ قمری (پنج سال پس از ورود صنعت چاپ سنگی به ایران) در تهران به چاپ رسیده است.
وی افزود: «زادالمعاد» اثر محمد باقر بن محمد تقی مجلسی(به زبان فارسی و عربی) در سال 1257 قمری و همچنین «قرآن» کتابت شده احمد بن محمد التبریزی که در سال 1258 قمری در دارالطباعه آقا جبار بن حاج غفار تبریزی در تبریز به چاپ رسیده، از دیگر کتاب‌های چاپ سنگی این گنجینه است که از نظر قدمت ارزش خاصی دارد.
آراسته، جلد یکِ کتاب فارسی «حیات‌القلوب» را پرقدمت‌ترین کتاب چاپ سربی کتابخانه وزیری دانست و ابراز کرد: این کتاب توسط محمد باقر ‌بن ‌محمد تقی مجلسی در احوال پیامبران در 38 باب تألیف و در سال 1240 قمری به عنوان دومین کتابی که به شیوه سربی در تهران منتشر شده، به چاپ رسیده است.
وی ادامه داد: کتاب‌های «عین‌الحیوه» و «حق‌الیقین» از دیگر آثار تألیفی محمد باقر ‌بن ‌محمد تقی مجلسی که به ترتیب در سال‌های 1240 و 1241 در تهران به زیور چاپ آراسته شده است، از جمله نسخه‌های قدیمی چاپ سربی این گنجینه بی‌بدیل محسوب می‌شود.

نفیس‌ترین منابع گنجینه
آراسته به «قرآن چاپ سنگی» که در مطبعه سیدمرتضی طهرانی در سال ‎۱۳۲۳‎ قمری به چاپ رسیده است، به عنوان یکی از آثار نفیس این گنجینه اشاره کرد و گفت: بخش‌هایی از این قرآن به خط کوفی زیبا با زیرنویس همان آیات به خط نسخ نوشته شده و علاوه بر زیبایی ظاهری، با تطبیق خط کوفی و نسخ، از آن برای آموختن خط کوفی می‌توان استفاده کرد.
وی این قرآن را اثر زین العابدین بن فتحعلی بن عبدالکریم صفوی؛ کاتب مبتکر قرآنی دانست و افزود: دست‌خط و مُهر مظفرالدین شاه قاجار نیز در صفحات ابتدایی آن به چشم می‌خورد.
این کارشناس کتاب‌های چاپ سنگی و سربی ابراز کرد: از شاهنامه‌ مصور چاپ سنگی معروف به «شاهنامه امیر بهادری» که در سال‌های 1322 تا ۱۳۲۶ قمری در چاپخانه‌ آقا سیدمرتضی در تهران منتشر شده است، می‌‌توان به عنوان یکی از آثار کم‌نظیر گنجینه چاپ سنگی کتابخانه وزیری نام برد.
آراسته با تأکید بر اینکه این شاهنامه دارای 49 تصویر سیاه و سفید است و در پایان آن نیز فرهنگ لغات آورده شده، ادامه داد: کتاب مذکور مزین به تصویر محمدعلی شاه قاجار در سر لوح، تصویر مظفرالدین شاه قاجار، مقبره فردوسی در طوس و تصویرهایی مرتبط با داستان‌های شاهنامه مانند داستان ضحاک و کاوه آهنگر در متن است و آن را محمدحسین عمادالکتاب؛ استاد برجسته خط نستعلیق ایران، کتابت و چهار هنرمند از جمله مصورالملک تصویرنگاری کرده‌اند.
وی «مختارنامه» این کتابخانه را جزو معدود نسخه‌های چاپ سربی قدیمی که مصور است، دانست و گفت: این رساله ع‍طاءال‍ل‍ه‌ ب‍ن‌ ح‍س‍ام‌ال‍واع‍ظ به زبان فارسی و مشتمل بر چندین مجلس منتشر شده است.

فعالیت‌هایی ارزنده
آراسته بیان کرد: کتاب‌های چاپ سنگی این گنجینه توسط فرهنگ‌دوستان در ادوار گذشته به کتابخانه وزیری اهدا و یا وقف بر آن شده است و مجموعه گرانبهایی از کتاب‌های چاپ سنگی منتشر شده در ایران(تهران و تبریز)، هند، عراق، پاکستان و... را به خود اختصاص داده است.
وی با اشاره به اینکه سه نسخه کتاب این گنجینه در چاپخانه‌های یزد به چاپ رسیده است، اضافه کرد: نسخه‌های چاپ سنگی مانند نسخه «اسرارالشهاده»، تألیف اسماعیل سرباز بروجردی و مجموعه «البدایه»، تالیف محمد تقی بن محمدباقر شریف یزدی که به ترتیب در سال‌های 1275 و 1277 قمری منتشر شده، در این کتابخانه وجود دارد که نشان می‌دهد 26 سال پس از ورود چاپ سنگی به ایران، مطبعه چاپ سنگی در یزد نیز وجود داشته است.
کارشناس کتابخانه وزیری بیان کرد: با توجه به اینکه این مجموعه نفیس وقفی بوده، منابع آن طبق وقف‌نامه در هیچ بازه زمانی از کتابخانه خارج نمی‌شود و چنانچه نسخه‌ای نیاز به مرمت داشته باشد توسط مرمت‌کاران کتابخانه مرمت خواهد شد.
 وی گفت: تمامی کتاب‌های چاپ سنگی کتابخانه وزیری فهرست‌نگاری و شناسنامه‌دار شده و اطلاعات کتاب‌شناسی و نسخه‌شناسی آن‌ها شامل عنوان، مؤلف، مصحح، مترجم، کاتب، اهتمام‌کننده، آغاز و انجام نسخه، خط، زبان، محل نشر، ناشر (چاپخانه)، سال نشر، صفحه‌شمار، مصور، مهرها، کاغذ، جلد، آرایش نسخه، حواشی، اندازه نسخه، قطع، موضوع، شماره ثبت و... ذکر شده است.
آراسته ادامه داد: پژوهش‌گران با مراجعه به بخش چاپ سنگی کتابخانه و موزه وزیری می‌توانند از این منابع استفاده و در صورت نیاز درخواست نسخه دیجیتال آن‌ها را کنند.
وی یادآور شد: کتابخانه وزیری در سال 1348، بر بارگاه مطهر امام هشتم علیه‌السلام وقف شد و در حال حاضر در زیربنایی نزدیک به شش هزار و 300 مترمربع، همه‌روزه به جز روزهای تعطیل رسمی از ساعت 7 تا 19:30، جنب مسجد جامع کبیر یزد و در بافت سنتی این شهرستان میزبان اهل علم و پژوهش است.

گزارشگر: آرزو مستأجرحقیقی 
 
روز_صنعت کتاب چاپ_سنگی چاپ_سربی کتابخانه_وزیری آستان_فرهنگ سازمان_فرهنگی_آستان_قدس_رضوی 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
عبارات کلیدی:
امتیاز دهید
بیشتر بخوانید
تبادل نظر کاربران
.
 

گفتگو(بایگانی)

دسترسی سریع

اشتراک بسته تخصصی فرهنگی


* پست الکترونیک
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

نشریه همگام.

طرح های فرهنگی.

.
وقف و نذر
.