شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 7-32291620-051
Farhangi@aqr.ir
 

امام رضا علیه‌السلام: روز مباهله مزیتی است که هیچ کس در آن بر اهل بیت علیهم‌السلام پیشی نگرفته است. عیون اخبارالرضا

نگهداری پنجاه‌وچهار هزار و پانصد برگ سند تاریخی در گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک

بیش از پنجاه‌وچهار هزار و پانصد برگ سند تاریخی فهرست‌نویسی‌شده در گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک؛ موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی در تهران نگهداری می‌شود. 
نگهداری پنجاه‌وچهار هزار و پانصد برگ سند تاریخی در گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک

این مجموعه سند از عقدنامه و استشهادنامه گرفته تا مصالحه‌نامه، مبایعه‌نامه و اجاره‌نامه، متعلق به دوره‌های مختلف تاریخی مانند صفویه، قاجاریه و پهلوی است که اسناد دوره قاجار، بیشترین تعداد را به خود اختصاص داده است.
این اسناد توسط اهدا، وقف و خریداری گردآوری شده است و حاج حسین آقا ملک؛ واقف و بنیان‌گذار کتابخانه و موزه ملی ملک از مهم‌ترین واقفان و گردآورندگان این اسناد به‌شمار می‌رود که دیگران به پیروی از وی، سندهای خود را به این گنجینه تقدیم کردند.
از جمله این افراد نیک‌اندیش می‌توان از بانو عزت‌ملک ملک؛ دختر بزرگ حاج حسین آقا، دکتر علی حجت‌زاد و لادن جهانسوز از اهداکنندگان برجسته و نسرین دست‌غیب بهشتی، از واقفان بنام این مجموعه نام برد.
سند نفیس «مبایعه‌نامه رستم‌بیگ آق قوینلو» درباره خرید املاکی در بلوکات اصفهان به دستیاری روزبهان خنجی که قدمت آن به سال 900 قمری برمی‌گردد و قدیمی‌ترین سند این گنجینه است‌ و طومار بی‌بدیل موقوفات آستان قدس رضوی معروف به «طومار عضد‌الملک» که قدمت آن به سال 1273 قمری می‌رسد، در سالن آثار اهدایی بانو عزت‌ملک ملک موزه ملی ملک؛ نخستین موزه وقفی خصوصی کشور در معرض دید علاقه‌مندان قرار دارد.
بقیه اسناد این مجموعه در مخزن اسناد و مطبوعات این گنجینه به نام «نسیم شمال» نگهداری می‌شود که عقدنامه امیرکبیر، فرمان جهانگیرشاه گورکانی، فرمان شاه عباس اول، فرمان احمدشاه درانی و فرمان شاه صفی، نفیس‌ترین آن‌ها محسوب می‌شود.



جنبه‌های پژوهشی

اسناد این گنجینه در سه دسته موضوعی شامل اسناد شرعی(وصیت‌نامه‌ها، عقدنامه‌ها و...)، اسناد دیوانی(فرمان‌ها، حکم‌ها، مکاتبات دیوانی و...) و مکاتبات شخصی(اسناد تجاری، پاکت‌های کمپانی‌ها و...) قرار می‌گیرد که از جنبه‌های مختلف قابلیت بررسی و تحقیق توسط پژوهش‌گران رشته‌هایی مانند تاریخ، اسناد، باستان‌شناسی و ایران‌شناسی را دارد.
نوع کاغذ سند و ارتباطش با دوره تاریخی آن، جنبه‌های هنری(آرایش‌ها و آرایه‌ها مانند جدول‌کشی) سند به‌ویژه بر روی عقدنامه‌ها و فرمان‌ها، مُهرخوانی سند(شکل مُهر و محتوای آن)، خط‌خوانی سند، نشان‌های موجود در سند و کاغذشناسی سند همچون سابقه تاریخی، کمپانی تولیدکننده کاغذ، دست‌ساز بودن آن و... که به شناسایی اصل یا جعل بودن سند کمک می‌کند، می‌تواند محور پژوهش محققان قرار گیرد.
اسناد این مجموعه بر روی کاغذهای از جنس آهار مهره مشیری، آهار مهره ختایی، آهار مهره روسی، هندی و دست‌ساز و همچنین پارچه‌هایی که به‌طور معمول از جنس ململ سفید نازک است، کتابت شده است.



شکل‌گیری بخش اسناد

بخش اسناد مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک از شهریور سال 1390 با همکاری نیروی انسانی متخصص راه‌اندازی شده است. در این بخش، اقداماتی مانند شناسایی و جداسازی اسناد موجود، فهرست‌نویسی، گاهی کدگذاری، وارد کردن اطلاعات در سیستم سیمرغ یا پرتال مؤسسه و در صورت نیاز مرمت اسناد، طی این مدت صورت گرفته است.
اسناد چه از طریق اهدا و چه خریداری وارد مؤسسه ملک شود، ابتدا در قرنطینه نگهداری و مراحل فهرست‌نویسی و کدگذاری آن‌ها و سپس ورود اطلاعات هر سند به پرتال انجام و در نهایت به مخزن مربوطه منتقل می‌شود. همچنین این اسناد نفیس تاریخی تصویرپردازی و رقومی(دیجیتال‌سازی) خواهند شد.
خرید اسناد با توجه به نظر شورای تقویم و رویکرد مجموعه و پس از بررسی و کارشناسی دقیق نفاست متنی و هنری اسناد صورت می‌گیرد و سندهای مرتبط با خانواده ملک و موضوعات موجود در این کتابخانه تهیه می‌شود. همچنین گاهی اسناد رقومی مرتبط با موضوعات مورد نیاز از دیگر مراکز اسناد کشور تهیه و به آرشیو دیجیتال اسناد گنجینه افزوده می‌شود.



خدمات متنوع

محققان با ارائه کارت شناسایی معتبر می‌توانند تصویرهای اسناد(نسخه دیجیتال) موجود را روی رایانه‌های مستقر در تالار محققان کتابخانه ملک رؤیت کنند. سپس به انتخاب سند مورد نظر خود و تکمیل فرم درخواست بپردازند تا سند به‌صورت فایل دیجیتال یا چاپی (بنا به درخواست محقق) از طریق فرآیند تحویل مدرک در دسترس آن‌ها قرار گیرد. همچنین آن‌ها قادر خواهند بود با مراجعه به پرتال مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک به نشانی: «malekmuseum.org»، به‌صورت غیرحضوری به تصویرها و اطلاعات بخشی از این مجموعه اسناد دسترسی پیدا کنند.



علاقه‌مندان می‌توانند همه روزه جز جمعه‌ها و روزهای تعطیل رسمی، در نیمه نخست سال از ساعت 8:15 تا 16:45 (روزهای پنج‌شنبه تا ساعت 15:45)، از خدمات بخش اسناد کتابخانه و موزه ملی ملک، واقع در تهران، میدان امام خمینی، سردر باغ ملی، خیابان ملل متحد، بهره‌مند شوند.



لازم به ذکراست، برای نخستین‌بار، از تصویرها و متن بخشی از اسناد تاریخی این مجموعه با محوریت موضوعی ازدواج و سبک زندگی در برپایی نمایشگاه «النکاح سنتی؛ ازدواج به روایت آثار کتابخانه و موزه ملی ملک» استفاده شد. این نمایشگاه تا پایان تیر 1396، پذیرای دوستداران تاریخ و فرهنگ ایرانی اسلامی است. 
 
کتابخانه ، موزه ، ملک ، سند ، تاریخی ، آثار ، آستان_فرهنگ ، سازمان_فرهنگی_آستان_قدس_رضوی 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
عبارات کلیدی:
امتیاز دهید
بیشتر بخوانید
تبادل نظر کاربران
.
 

گفتگو(بایگانی)

دسترسی سریع

اشتراک بسته تخصصی فرهنگی


* پست الکترونیک
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

نشریه همگام.

طرح های فرهنگی.

.
وقف و نذر
.