شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 32223096-051
Farhangi@aqr.ir

امیرالمؤمنین علیه‌السلام: همت خود را صرف چیزهایی کن که به آن نیاز داری و آنچه را به کار تو نمی‌آید پی نگیر. تصنیف غررالحکم و درر الکم/ص477

 

سطوح مداخله

مروری بر بایسته‌های سیاست‌گزاری آستان قدس در حوزه ورزش عمومی و حرفه‌ای در گفت‌وگو با ابراهیم علی‌دوست

ضرورت حضور آستان قدس رضوی در حوزه ورزش نیازمند تبیین میزان و سطح دخالت این مجموعه دارد. تقسیم‌بندی حوزه ورزش به چهار سطح ورزش عمومی، تربیتی، قهرمانی و حرفه‌ای و بررسی کیفیت حضور آستان قدس در هر کدام از این سطوح موضوع گفت‌وگوی ما با دکتر ابراهیم علی‌دوست، عضو هیئت علمی دانشکده تربیت بدنی دانشگاه تهران بود که در ادامه آن‌را می‌خوانید. 
مروری بر بایسته‌های سیاست‌گزاری آستان قدس در حوزه ورزش عمومی و حرفه‌ای در گفت‌وگو با ابراهیم علی‌دوست

ورود آستان قدس رضوی در حوزه ورزش می‌تواند چه آثار فرهنگی و اجتماعی به وجود بیاورد؟
اگر من بخواهم بطور خلاصه عرض کنم تحقیقات نشان می‌دهد که ما هرچه بتوانیم ورزش را در سطح جامعه توسعه بیشتری دهیم در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی موفق تر عمل کرده‌ایم چراکه آمار نشان می‌دهد افرادی که بیشتر ورزش می‌کنند معمولا کمتر به سمت بزهکاری و رفتارهای ناهنجار کشیده می‌شوند.
چنانکه رهبری می‌فرمایند "امر به ورزش امر به معروف است". همچنین در حوزه سلامت گفته می‌شود هرچه هزینه در ورزش کنید، سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود یعنی ظاهرش هزینه است اما از طرفی موجب سلامت جامعه می‌گردد و از هزینه‌های درمان پیشگیری می‌کند. در مجموع قطعا ورزش یک مقوله فرهنگی - اجتماعی است که آثار مثبت زیادی دارد.
بطور مثال گفته می‌شود دلیل بزهکاری چیست؟ بررسی‌ها نشان می‌دهد یکی از دلایل عمده  آن بیکاری است، در اینجا ورزش می‌تواند به عنوان مسکن عمل کند، نمی‌گویم به عنوان راه حل دائمی است، اما ورزش همیشه هست، اگر ما یک جامعه خاص مثل جوانان محدوده سنی 19 تا 30 سال را که قابلیت ازدواج دارند ولی به دلایلی ازدواجشان میسر نشده است، جامعه هدف قرار دهیم قطعا این ها اگر مشغول به ورزش باشند، پتانسیل و احتمال روی آوردن به ناهنجاری‌ها و بزهکاری‌ها به شدت پایین می‌آید. این در بحث ضرورت. اما ما علوم ورزشی را در بحث اجرایی به چهار سطح تقسیم می‌کنیم. سطح اول ورزش همگانی است که تقریبا همه را شامل می‌شود. سطح بالاتر، ورزش تربیتی است که حوزه‌ ورزش مدارس، دانشگاه‌ها و  مجموعه‌های آموزشی ما را شامل می‌شود اگرچه مختص وزارت ورزش یا وزارت علوم و یا وزارت بهداشت نیست اما معمولا در این سه وزارت خانه خلاصه میشود و متولی اصلی این‌ها هستند.
یک سطح بالاتر ورزش قهرمانی است که مشخصه اصلی آن "مسابقات" است و آخرین سطح از سطوح ورزش سطح حرفه‌ای ست که در این سطح فعالیت ورزشی می‌شود شغل فرد. زمانی که فرد ورزش می‌کند و در ازای آن پول می‌گیرد که به این می‌گویند ورزش حرفه‌ای. بین سطوحی که تقسیم‌بندی کرده‌ایم یک حالت هرمی وجود دارد. معمولا در ورزش همگانی تعداد بیشتری قرار دارند و هرچه به سمت قله یعنی ورزش حرفه‌ای میرویم تعداد افراد کم می‌شود.
متأسفانه امروزه ورزش حرفه‌ای در کشور ما حالت نابهنجاری پیدا کرده است، هزینه‌هایی که در این سطح می‌شود خیلی بالاست و خروجی منطقی نسبت به هزینه‌ها حاصل نمی‌شود عمده‌ترین دلیل آن هم دولتی بودن ورزش حرفه‌ای ماست که البته خلاف متن صریح قانون است یعنی طبق برنامه چهارم که حدود هشت سال پیش تصویب شده است در انتهای برنامه چهارم دولت حق ورود به حوزه ورزش حرفه‌ای را ندارد. لذا من توصیه نمی‌کنم که آستان قدس رضوی در حوزه ورزش حرفه‌ای سرمایه‌گذاری کند.

در حال حاضر وضعیت ورود آستان قدس به حوزه ورزش و همچنین نقاط قوت و ضعف آن را چطور ارزیابی می‌کنید؟
من مشهدی نیستم  ولی بر  براساس اطلاعاتی که دارم نسبتا فعال عمل می‌کنند. بنده به دلایلی که در سؤال قبل توضیح دادم ورود آستان قدس به حوزه تربیت بدنی را یک امر واجب می‌دانم. در صحبت‌های مقام معظم رهبری ایشان فرمودند "به جوانها سه توصیه داریم، تحصیل و تهذیب و ورزش " این حرف دانشجویی است، در مورد عموم هم فرمودند "ورزش را برای جوانان لازم برای مسن ترها واجب" می‌دانند. لذا در بحث ضرورت ورود آستان قدس رضوی به حوزه ورزش شکی وجود ندارد اما در بحث کم و کیف این ورود، البته بر اساس اطلاعاتی که من جمع آوری کرده‌ام وضعیت قابل قبولی وجود دارد. مثلا آنچه که تا الان در حوزه ورزش همگانی انجام شده، هیئت‌های ورزشی است که در سایت آستان قدس نوشته بود 15 مورد هیئت ورزشی وجود دارد ولی من بررسی که کردم ظاهرا  4 یا 5 مورد از این هیئت‌ها فعال نیستند. البته همین تعداد هیئت‌هایی که آستان قدس دارد خیلی مفیدند و هرچه تعدادشان بیشتر شود به تبع امکان جذب افراد بیشتری فراهم می‌شود. همچنین حجم کلاس‌های آموزشی با توجه به امکاناتی که مجموعه آستان قدس دارد در حال حاضر  قابل دفاع است. نمی‌گویم خیلی خوب است بلکه می‌گویم قابل دفاع است. وقتی می‌خواهیم از وضع مطلوب صحبت کنیم  قطعا نقاط ضعف را خواهیم گفت. مثلا بیشتر مجموعه‌های ورزشی  آستان قدس، متمرکز است در خیابان خیام، بناهای خیلی بزرگ، زمین‌های چمن، چمن مصنوعی، استخر آقایان و خانم‌ها. این نقطه ضعف است یعنی ببینید نتایج تحقیقات در حوزه ورزش نشان می‌دهد یکی از  فاکتورهای اصلی در استفاده از اماکن ورزشی فاکتور دسترسی است. البته من اطلاع ندارم آستان قدس برای این اماکن سرویس‌های رفت و برگشت  دارد یا خیر . اصلا می‌گوییم سرویس هم دارد، مشهد شهر کوچکی نیست. اگر کسی  از آن نقطه‌ شهر با سرویس هم بیاید شاید یک ساعت یا 40 دقیقه در راه باشد. منطقی نیست که فرد 40 دقیقه وقت صرف کند و بیاید در یک نقطه دیگر شهر برای ورزش کردن. بنابراین  بهتر است آستان  قدس رضوی در سرمایه‌گذاری‌های آینده، در مناطق مختلف شهر مشهد  سرمایه‌گذاری کند. البته منظور این نیست که  همه جای شهر مشهد استادیوم‌هایی مانند استادیوم امام رضا علیه‌السلام درست کنند. اما استخر یا سالن سرپوشیده به نظر من لازم است. من توصیه می‌کنم در مناطق مختلف بخصوص در مناطقی که از نظر اقتصادی و فرهنگی ضعیف‌تر هستند سالن‌های ورزشی ساخته شود. حالا سالن سرپوشیده هزینه بیشتری دارد، سالن سرباز بسازند زمین چمن مصنوعی تهیه کنند. یعنی می‌گویم با حداقل‌ها. تمرکز در مجموعه‌های ورزشی یک نقطه ضعف محسوب می‌شود است.
نقطه ضعف دیگر که البته نه فقط در آستان قدس بلکه در کل کشور وجود دارد موضوع کم توجهی به ورزش بانوان است. به دلایل فرهنگی و مذهبی ورزش خانم‌ها مانند آقایان آزاد نیست. تحقیقات نشان می‌دهد بسیاری از دختران ما از اول دبستان تا 30 سالگی ناهنجاری‌های اسکلتی و بدنی دارند. عمده‌ترین دلیل آن هم همین محدودیت‌های حرکتی است. این نقطه ضعف در ارگان‌های دیگر به صورت ملموس وجود دارد. در آستان قدس هم این مسئله وجود دارد یعنی امکاناتی که برای آقایان طراحی و فراهم شده است از نظر کیفیت و کمیت قابل مقایسه با خانم‌ها نیست و این نقطه ضعف است. یک زمانی ما در یک جمع نسبتا تخصصی که اکثرا دکتری ورزش بودند در مورد ورزش بانوان صحبت میکردیم. بیشتر این افراد دیدگاه‌شان این بود که نگاه دین به ورزش بانوان یک نگاه منفی ست. من چون خودم را به مجموعه‌های مذهبی نزدیک‌تر می‌دانم، میدانم واقعا این نیست و ما هیچ کجای متون دینی نداریم که ورزش برای زنان حرام است. اما چون لازمه ورزش در وضعیت کنونی کشور ما این است که شاید منجر به خود‌نمایی شود اشکالاتی همیشه وجود داشته که بالأخره باید در این موضوع شرایط را برای بانوان فراهم نمود.

به نظر شما الزامات و اولویت‌های سیاست‌گزاری آستان قدس رضوی در موضوع ورزش چه مواردی باید باشد؟
همانطور که عرض کردم در بحث ورزش حرفه‌ای خیلی جایگاهی برای تربیت  بدنی آستان قدس قائل نیستم، مگر اینکه بخواهند با هزینه پایین تیم‌داری کنند. در بعضی رشته‌ها امکانش وجود دارد مثلا با 50 تا 60 میلیون می‌شود تیم‌داری کرد. ولی در هر صورت شاید صحیح نباشد این امکانات را مختص کنیم بین چند نفر. لذا ورزش حرفه را خیلی توصیه نمی‌کنم. در  بحث تربیتی هم گفتیم آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها متولی آن هستند، اما آستان اگر امکاناتی دارد می‌تواند، همکاری داشته باشد. به نظر من این همکاری خیلی می‌تواند مفید باشد. کمک به ورزش تربیتی در ورزش قهرمانی و همگانی خود را نشان می‌دهد. اما بیشترین اولویت در ورزش همگانی است و برای اینکه ما بتوانیم به موفقیت در ورزش همگانی دست پیدا کنیم اولویت اول آستان قدس به نظرم احداث مجموعه‌های ورزشی در نقاط مختلف شهر است. حالا اگر امکانات اجازه می‌دهد حتی در سطح کشور. ما اتفاقات مثبت زیادی در کشورمان داریم  ولی گفته نمی‌شود. به همین خاطر در این زمینه‌ها دستمان خالی است. 

به نظر شما این اولویت‌ها در سطح جهان اسلام هم باید گسترش یابد؟
نمی‌گویم ظرفیت یا امکانش را نداریم ولی به نظرم می‌آید شاید به اندازه حوزه‌هایی که عرض کردم اهمیت ندارد، چون وقتی در بعد بین‌المللی یک برنامه‌ای را پیاده می‌کنیم، هزینه‌های آن شاید متناسب با سیستم هزینه و فایده نباشد مگر اینکه ما در بحث جهان اسلام نگاهمان به زوار باشد. زواری که از کشورهای مختلف می آیند. ما در بسته‌های پیشنهادیمان اماکن ورزشی را هم داشته باشیم. آستان قدس می‌تواند مجموعه‌های ورزشی خود را با تخفیف یا رایگان در اختیار زوار قرار دهد. مثلا ما هم می‌توانیم مشابه پیاده‌روی اربعین را به عنوان پیاده‌روی از اطراف مشهد در ایام دهه آخر صفر تبلیغ کنیم. چون ذات این پیاده‌روی، یک ورزش است.  
 
سطوح مداخله_بایسته‌های سیاست‌گزاری در حوزه ورزش_ابراهیم علی‌دوست_نشریه همگام_سازمان فرهنگی آستان قدس رضوی 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
عبارات کلیدی:
امتیاز دهید
بیشتر بخوانید
تبادل نظر کاربران
.

دسترسی سریع

  • معاونت تبلیغات آستان قدس رضوی
  • پایگاه خبری تحلیلی قدس آنلاین
  • آُستان مبارک حضرت حسین ابن موسی الکاظم - طبس میقات الرضا
  • رضوی تی وی TV
  • کتابخانه و موزه ملی ملک

اشتراک بسته تخصصی فرهنگی


پست الکترونیک
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

نشریه همگام.

موسسات فرهنگی.

.
معاونت تبلیغات آستان قدس رضوی
پایگاه خبری تحلیلی قدس آنلاین
آُستان مبارک حضرت حسین ابن موسی الکاظم - طبس میقات الرضا
رضوی تی وی TV
کتابخانه و موزه ملی ملک
پایگاه اطلاع رسانی جوان
کتابخانه ها و موزه ها و مرکز اسناد استان قدس
چاپ و انتشارات آُتان قدس رضوی
بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس
بنیاد فرهنگی آستان قدس
تربیت بدنی آستان قدس رضوی
دانشگاه علوم اسلامی رضوی
دانشگاه بین المللی امام رضا
به نشر
موسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی
.