شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 32223096-051
Farhangi@aqr.ir

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم: اگر همه‌ مردم بر محبت علی بن أبیطالب علیه‌السلام اجتماع می‌کردند، هرگز خدا جهنم را نمی‌آفرید. إحقاق‌الحق/ج7/باب190/ص149

 

گزارشی از پژوهش‌های اثربخشی در فعالیت‌های فرهنگی آستان قدس

بازخورد ذائقه مخاطب

یکی از مهم‌ترین بخش‌های یک فرایند فرهنگی، بازخوردگیری از میزان اثربخشی این فعالیت‌ها به خصوص در حوزه مخاطب می‌باشد. در حوزه فعالیت‌های فرهنگی آستان قدس نیز بارها از طریق روش‌های علمی این مقوله مورد ارزشیابی قرار گرفته است که در ادامه گزارشی از این فعالیت‌ها ارائه می‌شود. 
بازخورد ذائقه مخاطب


در این مقاله به نقاط ضعف فعالیت‌های فرهنگی آستان قدس که از نگاه مخاطبان آستان مقدس رضوی و از دید محققان، طی تحقیقات مختلف کشف شده است می‌پردازیم. این نکات در ادامه، به تفکیک هر تحقیق نقل شده است:
در تحقیق «بررسی اثربخشی برنامه‌های نورالهدی»(1390) که توسط سید کمال‌الدین حسینی انجام شده است، مسائل ذیل به‌عنوان نقاط ضعف از سوی مخاطبین بیان شده است: آشنا نشدن با زندگانی و آداب زیارت امام رضا -علیه‌السلام-، با زندگی شهدا و علما، با تاریخ اسلام و دستاوردهای علمی انقلاب اسلامی، عدم آشنایی با تهدیدات دشمنان ایران، عدم فهم مطالب سیاسی، عدم آشنایی با اهداف و پرداختن به‌ تمامی آن‌ها و نه متمرکزشدن به یک هدف، عدم ‌انتخاب مطالب با در نظر گرفتن سن افراد، عدم استفاده از تیترهایی آشنا با زبان بچه‌ها، کمبود آموزش ‌تصویری و عدم مواجهه با مطالب تکراری، تبلیغات اندک در حرم برای آشنایی با فصل‌نامه، عدم اعطای هدیه به دانش‌آموزان توسط نورالهدی.
مؤسسه خدمات مشاوره‌ای، جوانان و پژوهش‌های ‌آستان ‌قدس ‌رضوی، تحقیق «بررسی میزان رضایت‌مندی زائران از برنامه‌ها و خدمات آستان قدس رضوی در ایام نوروز 1391» را برای اداره کل روابط عمومی آستان قدس رضوی و اداره ارتباطات مردمی و نمایشگاه‌ها انجام داده است. مخاطبین، شلوغی و ازدحام اطراف ‌ضریح مطهر، نحوه نامناسب برخورد عوامل اجرایی، امکانات اندک ارتباطی، اطلاع‌رسانی اندک، نظافت کم اماکن، ضعف در برگزاری ویژه برنامه‌های تحویل سال در حرم مطهر، فقدان شور حال و شادی و تکراری بودن برنامه‌ها، ضعف سیستم صوت، اجرای ضعیف مجری، عدم ‌دسترسی آسان به سرویس‌های بهداشتی را به‌عنوان نقاط ضعف می‌دانستند.
تحقیق «گزارش فراتحلیل همایش‌های انجام‌شده توسط معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی در سال 1390» توسط مؤسسه خدمات مشاوره‌ای و پژوهش‌های اجتماعی آستان قدس رضوی و برای معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی انجام شده است. مخاطبین نحوه نامناسب اجرای همایش حدیث مهر و انقلاب اسلامی، نهج‌البلاغه و تبیین سخنان رهبری و میزان اندک تقریب آن‌ها به اهداف اولیه‌شان را نقاط ضعف بیان کرده‌اند.
در تحقیق «گزارش فراتحلیل از نظرسنجی‌های انجام‌شده از زائران خارجی (عرب‌زبان، اردوزبان، آذری‌زبان و انگلیسی‌زبان) در طی سال 1390» (1391) که برای معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی انجام شده است، خدمات‌رسانی به زائران غیر ایرانی، نقطه‌ ضعف این سازمان بیان شده است.
در سال 1391 تحقیقی با عنوان «مراسم اختتامیه جشن‌ها و برنامه‌های دهه کرامت جشن شکرانه» برای دفتر مدیریت پژوهش و برنامه‌ریزی معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی انجام شده است. در این تحقیق مدت‌ زمان مراسم، تراکم برنامه‌ها، زمان‌بندی مراسم شکرانه و میزان اندک امکانات موردنیاز، نحوه نامناسب انتخاب برگزیدگان برتر ایام میلاد، نحوه پذیرایی و فراهم نبودن امکان اقامت برای مهمانان، کیفیت کم کلیپ‌ها و موسیقی‌های پخش‌شده در طول مراسم نقاط ضعف بیان گردیده است.
در تحقیق «نظرسنجی از گزارش نمایشگاه قرآن کریم» (1391)، مسائل ذیل به‌عنوان نقاط ضعف از سوی مخاطبین بیان شده است: ارزیابی نامناسب از کارگاه نوجوانان دختر و کارگاه گفتگوی قرآنی، اطلاع‌رسانی اندک از طریق پیامک و تابلوها، مکان نامناسب و تعداد اندک تابلوهای تبلیغاتی، طراحی و تزئین نامناسب فضای داخلی و غرفه‌ها.
نظرسنجی «برنامه جشن‌های شکوه رضوان جشن ویژه میلاد ثامن‌الحجج -علیه‌السلام-» (1391) سخنران ناموفق و میزان اندک تحقق اهداف جشن شکوه رضوان، مقایسه میزان تحقق اهداف جشن با سال‌های گذشته به‌عنوان نقاط ضعف اعلام شده است.
در «نظرسنجی برنامه تفسیر قرآن (حجت‌الاسلام قرائتی)»(1391) که به سفارش مدیریت پژوهش و برنامه‌ریزی انجام شده است، موارد ذیل به‌عنوان نقاط ضعف بیان شده است: شیوه نامناسب اطلاع‌رسانی، عوامل اجرایی، نحوه نامطلوب اجرای جلسات و اثربخشی اندک این جلسات.
در «گزارش نظرسنجی از کلاس‌های آموزش قرآن (تفسیر و مفاهیم قرآنی) پایگاه‌های سطح شهر مشهد» (1391) مسائل ذیل به‌عنوان ضعف‌های فعالیت‌های فرهنگی آستان قدس بیان شده است: کمبود افزایش مهارت‌های تفسیر قرآن در شرکت‌کنندگان، مکان نامناسب برگزاری کلاس‌های تفسیر قرآن، رعایت اندک نظم و عدم حضور به‌ موقع مربی در کلاس، اطلاع‌رسانی اندک در ارتباط با جشنواره علوم قرآنی، استفاده اندک از تبلیغات محیطی و رسانه‌ای.
در تحقیق مشابه تحقیق بالا با عنوان «گزارش نظرسنجی از کلاس‌های آموزش قرآن (قرائت، روخوانی و روان‌خوانی) پایگاه‌های سطح شهر مشهد» (1391) به نقاط ضعف ذیل رسیده است: برنامه‌ریزی‌های نامطلوب اجرایی و طراحی نامناسب کلاس‌ها، دستیابی کم به اهداف برنامه، محتوای بد مطالب آموزشی، نحوه نامناسب برخورد عوامل اجرایی و بی‌نظمی در کلاس، عدم دقت در انتخاب مربیان و حضور نیافتن به‌موقع مربی در کلاس.
در تحقیق «بررسی میزان رضایت‌مندی زائران از برنامه‌ها و خدمات آستان قدس رضوی در لیالی قدر» (1391) مخاطبین مسائل ذیل را به‌عنوان نقاط ضعف اعلام کرده‌اند: کیفیت پایین اجرای برنامه‌ها و سخنرانی‌ها در مراسم شب قدر، تکراری بودن و طولانی بودن مدت‌ زمان سخنرانی‌ها، سیاسی بودن موضوعات سخنرانی، برخورد نامناسب برخی از خادمین، تفکیک اندک مکان استقرار خانم‌ها و آقایان، زود شروع شدن مراسم، زود بسته شدن درب‌های ورودی به حرم، نامناسب بودن کیفیت صوت و تصویر.
در طرح «اثربخشی برنامه‌های فرهنگی هنری موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی» (1391)، مخاطبین، مسائل ذیل را نقاط ضعف دانسته‌اند: ناشناخته بودن، محدود بودن محصولات هنری و عدم توجه به برخی رشته‌های هنری، پراکنده‌کاری، عدم هماهنگی در فعالیت‌ها، کمبود نیروی انسانی، ارتباط کم با مراکز هنری سطح شهر، توجه به امر پژوهش در هنر دینی، عدم انجام کارهای برجسته و بزرگ، توقف چاپ، عدم تناسب اساسنامه.
در «نظرسنجی از برنامه‌ها و خدمات جشن‌های زیر سایه خورشید (ویژه دهه کرامت)» (1390)، مخاطبین، سخنرانی و مداحی نامطلوب، عوامل اجرایی آن، نحوه نامناسب اطلاع‌رسانی و عدم دستیابی جشن به اهداف اولیه، مکان نامناسب برگزاری جشن، برنامه‌های غیر متنوع، کم‌تجربگی، فضای نامناسب برنامه را نقاط ضعف دانسته‌اند.
در طرح «سنجش نظرات بازدیدکنندگان و غرفه داران در نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی خراسان رضوی» (1389)، مخاطبین غرفه‌های آستان قدس را نامناسب ارزیابی کردند و آن را نقطه‌ضعف می‌دانستند.
طرح «ارزیابی شیوه‌های اطلاع‌رسانی موجود به‌ منظور دست‌یابی به شیوه‌های مطلوب اطلاع‌رسانی به زائران در حرم مطهر» (1391) که توسط معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی مشهد برای مدیریت پژوهش آستان قدس رضوی انجام شده است، مسائل ذیل را به‌عنوان نقاط ضعف از سوی مخاطبین بیان کرده است: اطلاع‌رسانی اندک از برنامه‌ها در حرم مطهر، عدم استفاده از فناوری‌های نوین، طراحی تابلوهای نامتناسب با هویت حرم، نامناسب بودن محل نصب تابلو و ابزارهای اطلاع‌رسانی، عدم وجود کارشناس تبلیغات، عدم انجام کارهای مطالعاتی دقیق جهت استفاده از مناسب‌ترین ابزارها، نامناسب بودن فونت مورداستفاده در ابزارها، عدم مسیریابی برای زائرین، فقدان نظرسنجی از زائرین، ضعف به‌ کارگیری راهنمایان، عدم ‌وجود رابطه‌ای‌ فعالانه‌ و مساعد بین طراحان‌ و کارشناسان‌ گرافیکی‌ با مسئولین، استفاده اندک از کارشناسان خبره طراحی و معماری، ضرورت ‌وجود یک ‌پیکتوگرام ‌مخصوص فضای حرم، استفاده از تابلو به جای نماد، کم توجهی به نظر کارشناسان در استفاده از نمادهای مذهبی در تابلوهای اطلاع‌رسانی، عدم وجود نماد از شهر مذهبی در ایستگاه قطار و گیت‌های ورودی شهر، اطلاع‌رسانی به مسئول تورها و کاروان‌ها، تغییر رویکردهای آستان قدس، کمبود سوغات فرهنگی.
طرح «بررسی اثربخشی جلسات حلقه‌های معرفت و دین، نشاط، زندگی آستان قدس رضوی» (1392) توسط گروه علوم اجتماعی جهاد دانشگاهی مشهد برای معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس انجام شده است. در این طرح مخاطبین نقاط ضعف را بدین گونه بیان کرده‌اند: اثربخشی و کارایی اندک جلسات حلقه‌های معرفت، ارزیابی ضعیف از جلسات به لحاظ میزان صمیمیت و اقناع، اثربخشی اندک جلسات دین، نشاط و زندگی، تأثیرگذاری ناکافی اساتید بر مخاطبان، کبود ارجاع به منابع دینی، علوم و فنون، داستان و رویداد، آیات و احادیث رفتاری یا سیره، ارزیابی ضعیف از نحوه بیان استاد، کمی چاشنی طنز در گفتار استاد.
در طرح «شناسایی تطبیقی نقاط قوت و ضعف سبک‌های آموزش روخوانی و ‌روان‌خوانی قرآن، ترجمه قرآن و تفسیر قرآن در آستان قدس رضوی، سازمان تبلیغات اسلامی و آموزش‌وپرورش»(1390) که توسط گروه پژوهشی علوم اجتماعی جهاد دانشگاهی مشهد (غلامرضا صدیق اورعی) برای اداره علوم قرآن و حدیث آستان قدس رضوی انجام شده است، مخاطبین، نامناسب بودن کتاب آموزشی روخوانی و روان‌خوانی قرآن را به‌عنوان نقطه‌ضعف بیان کرده‌اند.
و نهایتاً در طرح «بررسی اثربخشی برنامه‌های اجراشده در مراکز مهدالرضا علیه‌السلام- مشهد»(1391)، مسائل ذیل به‌عنوان نقاط ضعف بیان شده است: ناتوانی در روخوانی قرآن، ناآشنایی با حروف، ناآشنایی با اسامی امام‌ها، نارضایتی از محتوای دروس، فقدان مباحث مفرح و شاد در محتوای آموزشی، نارضایتی از میزان یادگیری فرزندان، بد بودن امکانات رفاهی، فضای نامناسب آموزشی، فقدان تابلوهای آموزشی، فقدان و یا کیفیت بد تجهیزات صوتی و تصویری، فقدان فضای باز برای فعالیت ورزشی، فقدان یا کیفیت بد وسایل ایمنی و دستگاه تهویه، نارضایتی از نحوه برخورد معلم با اولیا، تعداد بسیار زیاد فراگیران در کلاس‌ها، نارضایتی از ساعات برگزاری، پیچیده بودن مباحث قرآنی برای فراگیران، عدم تطابق سرفصل‌های آموزشی با کلاس‌های ضمن خدمت، نارضایتی از واحد کار پیش‌دبستانی، نارضایتی از میزان آموزش سرود فرزندان، عدم پرداخت وجه کافی برای تهیه وسایل به مربی، فقدان کلاس جهت برگزاری کلاس‌های جبرانی، عدم وجود انواع عروسک، ساعات کلاسی بسیار کم مهدالرضا از نظر والدین، کمبود امکانات مهدالرضا از نظر والدین، ناهماهنگی برنامه ‌درسی شعبات ‌مهدالرضا با یکدیگر و کمبود تعداد شعبات آن، عدم امنیت کافی به علت رفت‌وآمد زیاد، مکان نامناسب مهدالرضا از نظر والدین. 
 
گزارش پژوهش‌های اثربخشی ، فعالیت‌های فرهنگی ، بازخورد ذائقه مخاطب ، نشریه همگام ، سازمان فرهنگی ، آستان قدس رضوی 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
عبارات کلیدی:
امتیاز دهید
بیشتر بخوانید
تبادل نظر کاربران
.

دسترسی سریع

  • آُستان مبارک حضرت حسین ابن موسی الکاظم - طبس میقات الرضا
  • کتابخانه و موزه ملی ملک
  • پایگاه اطلاع رسانی جوان
  • کتابخانه ها و موزه ها و مرکز اسناد استان قدس
  • چاپ و انتشارات آُتان قدس رضوی

اشتراک بسته تخصصی فرهنگی


* پست الکترونیک
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

نشریه همگام.

موسسات فرهنگی.

.
آُستان مبارک حضرت حسین ابن موسی الکاظم - طبس میقات الرضا
کتابخانه و موزه ملی ملک
پایگاه اطلاع رسانی جوان
کتابخانه ها و موزه ها و مرکز اسناد استان قدس
چاپ و انتشارات آُتان قدس رضوی
بنیاد فرهنگی آستان قدس
تربیت بدنی آستان قدس رضوی
به نشر
موسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی
.