شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 32223096-051
Farhangi@aqr.ir

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم: اگر همه‌ مردم بر محبت علی بن أبیطالب علیه‌السلام اجتماع می‌کردند، هرگز خدا جهنم را نمی‌آفرید. إحقاق‌الحق/ج7/باب190/ص149

 

مقدمه ای در ضرورت فهم ظرفیت فرهنگی فراملی آستان قدس رضوی

حلقه وصل

شهرهای زیارتی و حرم امامان معصوم در طول تاریخ کانون ارتباطات دینی زائران بوده و به مثابه یک ظرفیت فرهنگی بی‌نظیر همواره از قابلیت‌های تبلیغی ترویجی در نشر معارف الهی و ارتباط هرچه عمیق‌تر با ائمه و بزرگان دین برخوردار بوده‌اند. شهر مشهد و حرم مطهر رضوی نیز با توجه به موقعیت خاص حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا -علیه‌السلام- از دیرباز قطب زیارت و کانون اجتماعات شیعیان و عاشقان اهل بیت -علیهم‌السلام- در ایران اسلامی بوده است. از این روست که آستان قدس رضوی به عنوان نهاد متولی امر زیارت در شهر مشهد و یکی از کانون‌های محوری ارتباطات شیعی از ظرفیت‌های عظیمی در تولید فرصت‌های فرهنگی در کشور و جهان اسلام برخوردار است. ظرفیت‌هایی که نیاز به بازشناسی دقیق و بهره‌گیری کاربردی دارد. 
حلقه وصل

ظرفیت به ویژگی و استعداد بالقوه‌ای اشاره دارد که می‌تواند رشد، ارتقاء و توسعه پیدا کند. ظرفیت آن هنگام منجر به توانمندی، فعلیت و عملکرد خواهد شد، که بر اساس اهداف دقیق ترسیم شده مبتنی بر مبانی و چارچوب‌های روشن نظری، فهم شده و در ارتباط با اقتضائات و نیازهای جهان پیرامونی قابلیت عملیاتی یابد.
از این رو پیش از هر گونه اقدام در حوزه فرهنگ، درک هر چه دقیق‌تر و جامع تر ظرفیت‌های فرهنگی آستان قدس رضوی و به دنبال آن ملاحظات نظری و عملیاتی فعال نمودن این ظرفیت‌ها در فضای عمومی کشور و در گستره جهان اسلام ضرورت می‌یابد. تا چنین درکی حاصل نشود، بهره‌گیری صحیح و مؤثر از ظرفیت‌ها در جهت اهداف تعیین شده میسر نخواهد شد.
اهمیت توجه به این ظرفیت‌ها و تلاش در جهت اعتلاء و ارتقای آن، زمانی برجسته‌تر می‌شود که به سیره حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا -علیه‌السلام- که وجه غالب آن فرهنگی و تبلیغی بوده و این امر به وضوح از خلال سیره ایشان به خصوص در جریان مهاجرت اجباری از مدینه به مرو قابل برداشت است، نظر کنیم. اقدامات فرهنگی و تبلیغی ایشان به طور خاص در  گفتگوها، مناظرات، پرسش‌و‌پاسخ‌ها، نوع ارتباطات مردمی و نیز تعامل ایشان با سایر ادیان و گروه‌های فکری متجلی است که به نوبه خود حکایت از عملکرد میان فرهنگی و بین‌المللی امام رضا -علیه‌السلام- دارد.
ازاین رو شایسته است ضمن آن که جهت و تمرکز اصلی در فعالیت فرهنگی و تبلیغی بر ترویج معارف قرآنی و مکتب اهل بیت -علیهم السلام- باشد، مجموع ظرفیت‌های فرهنگی آستان قدس رضوی به عنوان فرصتی برای گفتگو و  وحدت بخشی جهانی (خاصه جهان اسلام) در نظر گرفته شود . در این مسیر ضروری است که آستان قدس ضمن مخاطب شناسی دقیق زائران که از فرهنگ‌ها و قومیت‌های مختلفی برخوردارند، برای گروه‌های مختلف ایشان از سیاست‌ها و برنامه‌های عملیاتی مشخصی در فعالیت‌های تبلیغی ترویجی برخوردار باشد. از این رو است که نقش نخبگان فرهنگی در فعال‌سازی ظرفیت‌ها، طراحی و پیاده‌سازی فعالیت‌های فرهنگی - تبلیغی و الگوآفرینی و الهام بخشی در این زمینه برجسته شده و بهره‌گیری هدفمند از ایشان ضرورت می‌یابد.
تلقی‌های متفاوتی از مفهوم نخبه و به طور خاص نخبه فرهنگی وجود دارد که به نوبه خود می‌تواند سازوکار جذب، سازماندهی و بهره‌گیری نخبگان را متناسب با ظرفیت‌های سازمان یا نهاد مربوطه تحت تأثیر قرار دهد. 
به طور کلی ظرفیت‌های فرهنگی آستان قدس رضوی را می‌توان از زوایای مختلفی مورد توجه قرار داد. از یک منظر می‌توان ظرفیت‌ها را در چارچوب قابلیت‌های قالب و محتوا مطالعه نمود و از منظری دیگر این ظرفیت‌ها را با در نظر گرفتن حوزه‌ها و بسترهای مختلف تحقق و فعلیت یافتن آن‌ها (حوزه‌های مختلف آموزش و پرورش، هنر و ادب، ورزش و تربیت بدنی و...) می‌توان مورد توجه قرار داد. همچنین می‌توان نقش عاملیت‌ها (نخبگان فرهنگی) را در فعال نمودن این ظرفیت‌ها و الگوی صحیح بهره‌گیری از ایشان بررسی نموده و نیز گستره و ابعاد فعلیت یافتن ظرفیت‌های فرهنگی را در افق ملی و بین‌المللی مورد بحث قرار داد.
در شماره پیش رو تلاش شده تا در مطالعه و واکاوی ظرفیت‌های فرهنگی آستان قدس رضوی به عنوان ظرفیت‌های جهان - شمول و فراملی، جنبه‌ها و زوایای فوق مد نظر قرار گیرد.  روشن است که مطالعه تخصصی هر کدام از حوزه‌های فوق، بحث مبسوط و مجزایی را می‌طلبد و در اینجا به صورت کلی و اجمالی تحلیل‌ها و نظرات کارشناسان و متخصصان در هر حوزه ارائه خواهد شد تا بتوان حتی‌المقدور ابعاد مختلفی را از بند چهارم حکم رهبر معظم انقلاب اسلامی به تولیت محترم آستان قدس رضوی پوشش داد. 
 
حلقه وصل ، ظرفیت ، فرهنگی ، فراملی ، سازمان فرهنگی ، آستان قدس رضوی 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
عبارات کلیدی:
امتیاز دهید
بیشتر بخوانید
تبادل نظر کاربران
.

دسترسی سریع

  • آُستان مبارک حضرت حسین ابن موسی الکاظم - طبس میقات الرضا
  • کتابخانه و موزه ملی ملک
  • پایگاه اطلاع رسانی جوان
  • کتابخانه ها و موزه ها و مرکز اسناد استان قدس
  • چاپ و انتشارات آُتان قدس رضوی

اشتراک بسته تخصصی فرهنگی


* پست الکترونیک
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

نشریه همگام.

موسسات فرهنگی.

.
آُستان مبارک حضرت حسین ابن موسی الکاظم - طبس میقات الرضا
کتابخانه و موزه ملی ملک
پایگاه اطلاع رسانی جوان
کتابخانه ها و موزه ها و مرکز اسناد استان قدس
چاپ و انتشارات آُتان قدس رضوی
بنیاد فرهنگی آستان قدس
تربیت بدنی آستان قدس رضوی
به نشر
موسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی
.