شنبه 16 مهر 1393
ارتباط با ما : 7-32291620-051
Farhangi@aqr.ir

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم: هر کس بمیرد در حالی‌که امام زمانش را نشناخته باشد، به مرگ جاهلیت مرده است. وسائل‌الشیعه/ج16/ص246

.
اطلاعات فرهنگی
تعليم و تربيت اسلامي

تعلیم و تربیت

آیا نظام آموزشی ما توانایی تربیت و پروش نسلی کارآمد برای کشور را دارد؟ مهمترین اجزای این نظام یعنی معلمان توانایی‌ها و مهارتهای لازم در مواجهه با نسل متفاوت و پیچیده امروز را دارند؟ آیا در تهیه محتوای آموزشی جذابیت ، عمق و هوشمندی لازم لحاظ شده است و این محتوا مواد لازم برای شکل گیری انسان تراز انقلاب اسلامی را تامین می کند؟ شیوه های کلیشه ای و سنتی مدرسه داری و دانشگاه داری و حتی مهد داری بخصوص از نظر نرم افزاری از پس رقبای دنیای مجازی و نیازهای امروز دانش آموزان برمی‌آید؟ این سوالات و سوالات دیگر مبنای نوشتار و گفتاری است که در پرونده تعلیم وتربیت به ان خواهیم پرداخت.
سید مرتضی حسینی
«مشاور مدرسه» بخش جدایی‌ناپذیر و ضروری در روند آموزش‌وپرورش دانش آموزان است، مشاور مدرسه باید دارای صلاحیت، تخصص و توانمندی‌هایی باشد تا بتواند روغن چرخ‌دنده‌های رابطه سه‌جانبه «دانش آموز-خانوده- مدرسه» شود. مشاوران با ایجاد رابطه حسنه توأم با اعتماد باید فرصتی برای دانش آموزان مسئله‌دار فراهم ­نماید تا پیرامون مشکلاتشان صحبت کنند، توسعه کمی و کیفی خدمات مشاوره و راهنمایی در مدارس با توجه به‌ضرورت ارتقای بهداشت روان و همچنین مسائل متعدد و نوظهور در جامعه یکی از شاخص­های کیفی توسعه و پیشرفت برنامه­های آموزشی و پرورشی نظام تعلیم و تربیت محسوب می­گردد. این در حالی است که موضوع مشاوره در ایران از ضعف­های زیادی رنج می­برد و نظام آموزشی هم کاستی­های فراوانی در ارائه خدمات مشاوره­ای دارد، همین امر لزوم پردازش و بررسی آسیب شناسانه جایگاه مشاوران در مدارس کشور را آشکار می­کند.
1394/5/4 يكشنبه
سید مرتضی حسینی
معلم عنصر محوری نظام آموزش و پرورش است، اصولاً فرایند آموزش متکی بر سه عنصر معلم، دانش‌آموز و محتوای آموزشی است که سایر امور آموزشی گرد این سه بخش شکل می‌گیرد، در این میان چگونگی تبدیل دانشجویان متقاضی شغل تدریس به یک معلم جایگاه ویژه‌ای دارد.
1394/4/21 يكشنبه
ملیحه زرین‌پور
گفتگو با عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی و مدیرکل آموزش و پرورش خراسان رضوی : پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران دو گونه مدرسه دولتی و مدارس پولی یا ملی در کشور فعالیت داشتند که نوع دوم اغلب با ارائه خدمات فوق‌برنامه‌ای و دریافت هزینه آموزشی برای آن دسته از خانواده‌هایی دایر شده بود که توانایی پرداخت هزینه برای تحصیل فرزندان خود را داشتند اما این آموزشگاه‌ها به لحاظ سطح آموزشی تفاوتی با مدارس دولتی نداشتند.
1394/4/14 يكشنبه
مرضیه صاحبی
نوجوانی شاه‌بیت تمام دوران زندگی آدمی است، اگر در این بزنگاه حساس و خطیر بر روی ابعاد تربیتی و منش فکری این اقشار در کانون محوری مدارس برنامه‌ریزی صورت گیرد، آنگاه نهال‌های جامعه ما به درختانی تنومند و استوار بدل می‌شوند و در آینده در مسیر تصمیم‌سازی برای کشور بی‌گدار به آب نمی‌زنند و می‌توانند با تربیتی عمیق نقش هدایت فکری و فرهنگی یک جامعه را عهده‌دار باشند.
1394/4/7 يكشنبه
راحله صفایی
کتاب‌های درسی از مهم‌ترین ابزارهای فرایند تدریس محسوب شده و نمودی از اهداف کلان آموزشی هستند، درواقع در نظام­های آموزشی متمرکز، امکان حذف هر یک از ابزارها و رسانه ‌های آموزشی جز کتاب وجود دارد چراکه در برنامه درسی چنین نظام­هایی، تبلور اهداف در دل کتاب درسی انجام می­شود.از سوی دیگر، زمان‌بندی ارائه محتوای آموزشی به دانش آموزان و چگونگی ارزشیابی آموخته­ها عموماً بر مبنای مطالب کتاب انجام می‌شود، تصویر، شکل­، نمودار، متن درس، سؤال­ها و تمرین­ها ازجمله قسمت­های کتاب درسی هستند، تجربه نظام­های آموزشی متعدد نشان می­دهد که اهداف مدنظر برنامه ریزان فرهنگی هر کشور نیز می‌تواند در قالب همین مؤلفه اعمال شود و به افکار نسل جدید در راستای اهداف بلندمدت جهت دهد.در دهه‌های اخیر بسیاری از کشورها کوشیده‌اند تا‌ نیازهای‌ آموزشی‌ ناشی از تحولات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی را در‌ چارچوب‌ برنامه‌ی درسی ملی و کتاب­های درسی منعکس کنند، این نوشتار با نگاهی به نمونه­هایی از کتاب­های درسی در برخی کشورها تجربه­های متفاوت از نظام آموزشی مختلف را پیش رو قرار می­دهد.
1394/3/31 يكشنبه
مهدی پناهی
تربیت نیروی تراز انقلاب اسلامی، موضوعی است که اگر به آن توجه نشود، پایه‌های نظام جمهوری اسلامی را به مرور به سستی و در نهایت نابودی خواهد کشاند، از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، این مهم مورد توجه بود و تغییرات و تحولات ساختاری و محتوایی نیز موید همین مسئله است، اما شاهد هستیم که تدوین سندتحول بنیادین آموزش و پرورش نزدیک به بیست سال زمان می‌برد و تازه به مرحله چگونگی اجرا می‌رسد، با این حال این سند بهترین بستر و بهانه است برای بررسی نظام آموزش و پرورش فعلی و پاسخ به این سوال که آیا نظام فعلی می‌تواند منجر به تربیت نیروی تراز انقلاب شود؟
1394/3/24 يكشنبه
ریحانه سادات فاطمی
در نظر کارشناسان تعلیم و تربیت، مدرسه، منزل و مسجد سه ضلع مثلث تربیتی را تشکیل می‌دهند، در این رویکرد، پیوند منطقی و سیستماتیک این سه نهاد ضرورت نخست برای تحقق یک فرایند تربیتی کامل و بی‌عیب است؛ طبیعی است که مسجد برای ایفای چنین نقشی نیازمند الزامات و امکاناتی است تا بتواند به بهترین نحو در فرایند تربیتی انسان‌ها نقش‌آفرینی کند. نقش تربیتی مساجد را در گفتگو با حجت‌الاسلام حمیدرضا ارباب سلیمانی، مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر ستاد عالی کانون‌های مساجد کشور بررسی کرده‌ایم، آنچه در ادامه خواهد آمد حاصل این گفتگو است.
1394/3/17 يكشنبه
مرضیه صاحبی
سال‌هاست توریسم سلامت به ادبیاتی رایج در بخش درمان تبدیل‌شده و خیلی از کارشناسان ارتباط توریسم سلامت با صدور انقلاب اسلامی را تنگاتنگ قلمداد کرده و معتقدند که ورود گردشگرانی از سایر نقاط جهان باهدف درمان می‌تواند مقدمه‌ای برای آشنایی آنان با کشور ما و انقلاب اسلامی باشد. گفته می‌شود، گردشگران سلامت اغلب به علت درمان ناباروری، دندانپزشکی، جراحی پلاستیک، جراحی قلب، بیماری‌های مرتبط با سرطان، جراحی چشم و گردشگری در آب‌های شفابخش به کشور ایران سفر می‌کنند، البته باید به این مسئله هم اشاره کرد که کشورهای اسلامی مطرح در بخش توریسم سلامت به ترتیب شامل مالزی، ترکیه، اردن، امارت و ایران هستند، هرچند این مسئله نیز قابل‌بحث است که ایران با دارا بودن بهترین پزشکان منطقه و طبیبان نامدار در جهان و رشد علمی قابل توجه در حوزه پزشکی و دارو رتبه قابل قبولی در توریسم سلامت ندارد.
1394/3/17 يكشنبه
هما ایمانی، مدرس دانشگاه
برگزاری المپیادهای دروس مختلف در سطح کشوری و جهانی و کسب رتبه، یکی از امتیازات علمی در هر کشور محسوب می شود. در کشور ما نیز به این موضوع توجه خاصی شده است و نتایج درخشانی، حتی در سطوح بین المللی حاصل شده است. اما نگاهی به پیشینه جغرافیای تحصیل مدال آورندگان نشان می دهد که این دانش آموزان اغلب منتخب از مدارس خاص و برخوردار از آموزش های برتر در زمینه آمادگی برای المپیاد، بوده اند!
1394/3/10 يكشنبه
رضا آرمانیان
وقتی درباره معضلات کشور سخن می گوییم و به بخش راه کار می رسیم معمولاً یکی از راهکارهای همیشگی گنجاندن کار فرهنگی در نظام آموزشی در ارتباط با آن مشکل است. شاید این نوع مواجهه کمی کلیشه ای شده باشد اما در بطن خود از اهمیت و تاثیر نظام آموزشی در عمق فرهنگی جامعه سخن می گوید. در این میان کتب آموزشی نیز اهمیت ویژه ای دارد. کتب آموزشی که در نظام های جدید آموزشی در طول 37 سال پس از انقلاب اسلامی محتوای مختلف با سبک ها و رویکردهای متفاوتی را به خود دیده است موافقان و مخالفان خود را هم دارد. گرچه شیوه های تدریس و محتوایی که امروزه در کشور ما برای کودکان و نوجوانان طراحی می شود همچنان فاصله زیادی با برخی کشورهای موفق در عرصه آموزش دارد اما نگاهی به نقاط قوت و ضعف آن از زبان مدرسان و معلمان که بازخورد عینی تغییرات این فرم و محتوای را دیده اند مفید خواهد بود. از این منظر برای بررسی تغییرات کتب درسی و تأثیر آن بر آموزش و سطح علمی دانش آموزان این بار در سطح دوره دبیرستان با کارشناسان خبره این عرصه یعنی معلمان باسابقه‌ای که یا اخیراً بازنشسته شده و یا در شرف رسیدن به سن خدمت بازنشستگی هستند گفتگویی داشته‌ایم.
1394/3/3 يكشنبه
ملیحه زرین‌پور
در چند دهه اخیر به دنبال انقلاب‌های صنعتی و با تغییر سبک زندگی مردم و نیاز یا تمایل بانوان به اشتغال، فرصت مادران برای ماندن در کنار کودکان خود کاهش یافت و بر اساس همین امر نیاز به مکان‌هایی امن برای پرورش و تربیت کودکان در عصر حاضر پیدا شد؛ مکان‌هایی که در ابتدا تنها به‌منظور نگهداری از کودکان در ساعاتی که مادران قادر به نگهداری از آن‌ها نبودن شکل گرفت اما امروز به مکانی برای تعلیم و تربیت و پرورش آن‌ها مبدل شده است تا آنجایی که بسیاری از آموزش‌های موردنیاز در شکل‌گیری شخصیت اجتماعی و فردی کودکان از این طریق به آن‌ها ارائه می‌شود و این مهم سبب شده تا حتی مادران غیر شاغل نیز تمایل بسیاری برای سپردن کودکان خود به مهدکودک پیدا کنند.
1394/2/27 يكشنبه
ریحانه سادات فاطمی
هنوز بسیاری از مربیان پرورشی خاطره دوران حذف معاونت پرورشی در آموزش و پرورش را به خاطر دارند، اقدامی که با نقدها و بحث‌های بسیاری همراه شد؛ حوزه پرورشی به‌عنوان یکی از ارکان مهم تربیت نسل آینده کشور در نظام تعلیم و تربیت کشورمان از ابتدای انقلاب اسلامی با فراز و نشیب‌های فراوانی همراه بوده است به‌گونه‌ای که حتی در برهه‌ای خبر حذف آن به‌عنوان یک معاونت در وزارت خانه آموزش و پرورش نیز شنیده و اجرایی شد. در گفتگو با حسین هژبری معاون سابق وزیر آموزش و پرورش این فراز و نشیب‌ها را بررسی کرده‌ایم و درباره الگوهای تربیتی و پرورشی و تناسب آن‌ها با موضوع «تربیت نیروی تراز انقلاب اسلامی» به گفتگو نشسته‌ایم.
1394/2/20 يكشنبه
سید رضا سجادی
اوقات فراغت از آن دسته موضوعاتی است که درباره مفهوم و همچنین بهره‌برداری از آن اختلاف‌نظرهای بسیاری وجود دارد، در برنامه‌ریزی‌های آموزشی و پرورشی کشورمان توجهی جدی به مقوله اوقات فراغت نمی‌شود و معمولاً آن را محدود به تابستان می‌دانند یا اگر در طول سال هم به آن توجهی می‌شود، تنها به معنای تفریح در نظر گرفته می‌شود. هرچند تفریح و سرگرمی یکی از اجزای بانشاط برنامه‌های اوقات فراغتی است اما این مقوله در پرورش شخصیت و شکل‌دهی به سبک زندگی دانش آموزان و نوجوانان نقش مهمی دارد، از همین روست که انتظار می‌رود در فرایند تعلیم و تربیت از محوریت و حساسیت بیشتری در برنامه‌ریزی برخوردار باشد. این موضوعات و دغدغه را در گفتگو با دکتر مهدی عباس زاده، معاون سابق دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی اوقات فراغت استان خراسان رضوی و دبیر نخستین نمایشگاه ملی اوقات فراغت بررسی کرده‌ایم، در ادامه این گفت‌وگو را از نظر می‌گذرانید.
1394/2/16 چهارشنبه
حسین اسماعیلی
در زمانه‌ای که هوشمندسازی در آموزش‌وپرورش به یک خواسته رایج در مدارس تبدیل‌شده است، می‌بایست از تغییر زیرساخت‌های نرم‌افزاری در کنار تحولات سخت‌افزاری سخن گفت؛ طبیعی است که به دنبال ارتقای مطالبات آموزشی در بخش امکانات و تجهیزات، تحول رویکردهای آموزشی نیز اجتناب‌ناپذیر است، طرح مباحثی مانند تربیت رسانه‌ای از همین زاویه قابل‌تحلیل است.
1394/1/30 يكشنبه
سید رضا سجادی
در گفت و گو با محمدابراهیم محمدی و هادی طالبیان (مدیرکل سابق فرهنگی و هنری وزارت آموزش‌وپرورش و مدیرکل سابق امور جوانان خراسان رضوی)
1394/1/23 يكشنبه
سید رضا سجادی
بیش از دو سال از ابلاغ سند تحول آموزش‌وپرورش می‌گذرد، سندی که پس از پشت سر گذاشتن تغییرات مختلف در نظام آموزشی کشور قرار است به رشد و تعالی آن کمک کند؛ درست است که هنوز گام‌های زیربنایی بسیاری برای تحقق آن لازم است اما نباید فراموش کرد که هرچه تأخیر در اجرای آن بیشتر شود، سرمایه انسانی کشور ضربه خواهد دید. همان‌طور که رهبر معظم انقلاب نیز تأکید کرده بودند: «نظام آموزشی ما نظام وارداتی است و بر فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی مبتنی و استوار نمی‌باشد.» این مساله پس از پیروزی انقلاب اسلامی و بازسازی بنیان‌های تربیتی جامعه و اصلاح شیوه‌های مدیریت آن در عرصه‌های گوناگون بر ضرورت تحول در حوزه آموزشی و پرورشی می‌افزود.
1394/1/16 يكشنبه
اگر اعضای جامعه تربیت سیاسی مناسبی داشته باشند، تعامل با جامعه و حتی اعتراض به آن را در چارچوب حفظ اصول آن جامعه انجام می‌دهند، به‌طور نمونه در حوادث سال 88 که فتنه‌ای علیه جمهوریت کشور و درنهایت اسلامیت آن ایجاد شد، مشاهده کردیم که عده‌ بسیاری تنها «معترضینی» بودند که در پازل دشمن افتادند نه این‌که با جمهوریت و اسلامیت کشور مشکل داشته باشند اما نبود تربیت سیاسی مناسب سبب شده‌ است که کوچک‌ترین اعتراض ولو صنفی یا انتخاباتی همچون سال 88 مورد سوءاستفاده بدخواهان انقلاب اسلامی قرار بگیرد. بنابراین تربیت سیاسی در هر جامعه‌ای حائز اهمیت حیاتی است، به‌ویژه در نظام جمهوری اسلامی ایران که به خاطر ذات حق‌جو، ضد ظلم و عدالت‌خواهش همواره در معرض تهدید و شبهه‌های داخلی و خارجی است اما همانند تمام عرصه‌های تربیتی این سؤال پیش می‌آید که از چه زمانی بایستی آن را آغاز کرد؟
1393/12/24 يكشنبه
مجتبی همتی فر
«توسعه شهرنشینی» و «تغییر الگوی زندگی و روابط خانوادگی» باعث شده که بسیاری از خانواده‌های دغدغه‌‌مند، به این برسند که دیگر به تنهایی نمی‌توانند بار تربیت کودکانشان را به دوش بکشند؛ تعداد فرزندان خانواده کم است و فضای خانه خلوت، اعضای فامیل هم آنقدر نزدیک نیستند که بشود با رفت و آمد و ارتباط بچه‌ها با هم این خلأ را پر کرد. علاوه بر پدر خانواده آنقدر گرفتار است که شب‌ها دیر به منزل می‌آید و مادر هم به تنهایی نمی‌تـواند همه نیازهای فرزندش را پاسخ دهد. مادران شاغل که دیگر مشکلاتشان مضاعف است؛ هم باید کار کنند و هم نقش مادری و همسری را ایفا کنند که انجام این دو با هم بسیار سخت است. در این شرایط و مشابه آن، خانواده‌ها راه چاره را در این می‌بینند که ساعاتی از هفته، کودکان را به مهدکودک بفرستند.
1393/12/17 يكشنبه
مهدی پناهی
هژمونی تاریخی آمریکا در جهان باعث شده است که مردم دنیا، آرمان‌شهر خود را در آمریکا ببینید، این را می‌توان به‌ویژه بعد از جنگ‌های جهانی اول و دوم دید که حتی بسیاری از مردم کشورهای اروپا مهاجرت به آمریکا را در رویای خود می‌پروراندند، چه برسد به مردم کشورهای شرق که همواره برچسب عقب‌ماندگی خورده‌اند. جدای از مسائل تبلیغاتی و رسانه‌ای که ذهن‌ها را می‌شویند اما در عرصه واقعیت چه چیزی باعث شده است که آمریکا که متشکل از چندین ایالت تقریباً خودمختارند نه یک کشور واحد، به آنجا برسد که قبله آمال مردم دنیا شود؟ این قبله آمال را می‌توان در مهاجرت نخبگان کشورها به‌ویژه ایران دید که همچنان بازار آن داغ است، تنها آمار رسمی موجود در مورد مهاجرت ایرانیان به خارج از کشور بازمی‌گردد به 11 شهریورماه سال 91 که محسن کرمی، معاون امور اسناد هویتی سازمان ثبت‌احوال کشور بدون اشاره به تعداد مهاجرانی ایرانی، اعلام کرد که بیشترین تعداد مهاجرین ایرانی با یک‌میلیون و 400 هزار نفر جمعیت مربوط به کشور آمریکاست.
1393/12/10 يكشنبه
جمال یزدانی، دانشجو دکترای فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع)
برای اثبات اهمیت تعلیم و تربیت نیازی نیست لزوماً سراغ اندیشه و آرای اندیشمندان و بزرگان داخلی و خارجی رفت، بررسی سیر تحول نظام تعلیم و تربیت در کشورمان یا به قولی مدرسه‌داری و دانشگاه‌داری در کشور نشان می‌دهد، موضوع دانشگاه صرفاً در سطح نازل سوادوعلم آموزی نیست، بلکه میدان تقابل دو جریان فکری، اندیشه‌ای و جهان‌بینی متفاوت است که در عمل منجر به شکل‌گیری یک زاویه بزرگ می‌شود. نوشتار پیشرو به دنبال بررسی این سیر تحولی و اهمیت مدرسه‌داری ودانشگاه‌داری به‌ویژه در حوزه علوم انسانی در کشورمان است.
1393/12/3 يكشنبه
12>>>
 

گفتگو(بایگانی)

  • تنها راه فقرزدایی و رفع محرومیت‌ها تحقق اقتصاد مقاومتی است

    تولیت آستان قدس رضوی در برنامه گفتگوی ویژه خبری شبکه دو سیما:

    تنها راه فقرزدایی و رفع محرومیت‌ها تحقق اقتصاد مقاومتی است
  • بررسی ظرفیت‌های فرهنگی‌– تاریخی سیره رضوی درگفت‌وگو با هادی وکیلی

    اولویت‌های راهبردی

    بررسی ظرفیت‌های فرهنگی‌– تاریخی سیره رضوی درگفت‌وگو با هادی وکیلی
  •  

    دسترسی سریع

     

    اشتراک بسته تخصصی فرهنگی

     

    * پست الکترونیک
     
    امتیاز دهی
     
     

    نظر شما
    نام
    پست الكترونيک
    وب سایت
    نظر
     

    نشریه همگام 

    موسسات فرهنگی

    .
    .